Çarşamba , 28 Şubat 2024

Etiket Arşivleri: Felsefe

Asimov’un Robbie Öyküsü, Bize Yapay Zekâ ve Zihin Hakkında Neler Anlatıyor?

İnsanlar denizleri ve Güneş’i neyin hareket ettirdiğini bilmedikleri geçmiş zamanlarda, bu nesnelere zihinsel durumlar atfettiler. Benzeri bir durum yapay zekâ için de söz konusu olabilir… Isaac Asimov‘un klasik bilimkurgu hikâyesi “Robbie“de, Weston ailesi, erken doğduğu için bakıma ihtiyaç duyan küçük kızları Gloria’ya hem hemşirelik hem de arkadaşlık yapan Robbie isimli bir robota sahiptir. Gloria ve robot Robbie, sevgi dolu ve …

Devamını gör »

Skolastik Çağda Bilim ve Bilimkurgu

“Tarihi kazananlar yazar.” Napoleon Bonaparde’a atfedilen bu söz gerçekten de çok doğrudur. Çünkü galip taraf, karşısında mücadele edip yendiği taraf hakkında yalan, abartı ya da küçümseme de dâhil her şeyi yazabilir. Yazımızın konusu olan Skolastik Çağ ve bu çağa atfedilen tüm olgular da bu şekildedir. Orta Çağ dendiğinde hepimizin aklına gelen tamamen kilise baskısı altında geçen, düşünmenin ve sorgulamanın yasaklandığı, …

Devamını gör »

Felsefe ile Bilimkurguyu Harmanlayan Yazar: Olaf Stapledon

olaf-stapledon-kapak

“Başka hiçbir kitabın hayatım üzerinde daha büyük bir etkisi olmadı.” Bu satırlar büyük bilimkurgu yazarı Arthur C. Clarke‘a ait. Söz konusu kitapsa Olaf Stapledon‘ın ilk romanı “Son ve İlk İnsanlar“. H.G. Wells ve Arthur C. Clarke’tan sonra en büyük İngiliz bilimkurgu yazarı diyebileceğimiz Stapledon, bilimkurgunun ileri görüşlü atalarından biridir. Kimilerine göre, o olmasaydı Çocukluğun Sonu, Dune, Vakıf, Methuselah’s Children, İnsandan …

Devamını gör »

Hiperzekâ Çağı Notları

insan evrim yapay zeka

“Biz ancak başlangıç olabiliriz, bütün kosmozun bilinç kazandığı bir sürecin başlangıcı.” -Novasen: Yaklaşan Hiperzeka Çağı – James Lovelock Yapay zekâ, sıklıkla bahsi geçen ve her geçen gün insanlığın geleceğini belirleme hususunda önemini arttıran elzem bir kavram. Köklü değişimlerin önünü açarak yepyeni bir çağın kapılarını ardına dek açması oldukça muhtemel görünüyor. Bu çağı, James Lovelock’ın deyimiyle Hiperzeka Çağı olarak isimlendirmek de …

Devamını gör »

Ya Gerçek, Sandığın Şey Değilse?

matrix hacker simulasyon

“Düşünceyle gerçek arasına, devinimle eylem arasına düşer o gölge” –T.S. Eliot The Matrix filminde Morpheus, düşten uyandırdığı Neo’ya “Gerçeğin çölüne hoş geldin,” der. Burada Morpheus’un söylediği söz, T.S. Eliot’ın Çorak Ülke adlı şiirinde gerçekliğe ve gerçeğin insan zihnindeki, bilincindeki yansımalarına işaret etmektedir. Kahramanın Sonsuz Yolculuğu’nda anlatıldığı gibi, sıradan hayatını sürdürmekte olan kahraman için her şey yolunda giderken ansızın biri çıkagelir. …

Devamını gör »

Bir Netflix Belgeseli: Sonsuzluğun Sınırları

a trip to infinity

Netflix‘te yayımlanan “Sonsuzluğun Sınırları (A Trip to Infinity) adlı belgesel, izleyicileri eski çağlardan beri insanlığın merakını cezbetmiş sonsuzluk kavramı üzerine matematik, fizik ve felsefe alanlarında bir yolculuğa çıkarıyor. Format ve bilimsel düzey açısından daha önce HBO, National Geographic, Discovery Channel ve History Channel gibi kanallarda yayımlanan belgesellerden çok farklı olmasa da, yine de ufak bazı yenilikler getirmiyor değil. Örneğin bilim …

Devamını gör »

Felsefi Bir Arayış: Kadim Yolculuk

Kapağı pek çekici olmasa da, Mücahit Özdoğan’ın Perseus Yayınları etiketiyle piyasaya çıkan Kadim Yolculuk kitabı çok kaliteli bir felsefi roman. Kitapta din, inanç, mitoloji, insanlık tarihi, ezoterizm, komplo teorileri ve bilimkurgu unsurları tek kurgu içinde başarıyla harmanlanıyor. Eğer tarih ve mitolojiye ilginiz varsa kitap daha da hoşunuza gidecek nitelikte. Zaten yazarın ele aldığı konu, teori ve karakterler bu alanların meraklıları …

Devamını gör »

Çocukluğun Sonu Romanına Felsefi Bir Bakış

cocuklugun-sonu

Covid-19 salgını ikinci dünya savaşından bugüne insanlığın kendi başına açtığı en büyük küresel felakettir. Her an dünyanın her ülkesinde, başta en zengin devletlerde olmak üzere, sayısız insan virüs nedeniyle ölmektedir. Çünkü dünya henüz insanlığın evi değil, rekabet ve savaş alanıdır. “Bireysel bir karşıtlık (Hobbesçi) anlamında değil, bireylerin toplumsal varlık koşullarından doğan bir karşıtlık anlamında” (Marx, 1993, s. 30). Peki, insanlığın kendini yok …

Devamını gör »

Sahte Bilim Nedir? Telepati ve Telekineziye Bilimsel Bir Bakış

İlk olarak bu noktada “sahte bilim” (pseudoscience) ile “bilim” farkını ortaya koymamız gerekmektedir. Bunu yapmadan devam etmemiz çok güçtür. Bilim, “bilimsel metot” denen ve gelecekteki bir diğer notumuzun konusu olabilecek kadar önem arz eden bir yönteme bağlı olarak gelişen, en güvenilir bilgi türüdür. Bilimin güvenilirliğini sağlayan nokta, bilimsel metot dahilinde tamamen tarafsız kalınması ve yine tamamen tarafsız ve bağımsız metot ve …

Devamını gör »

Diyalektik Düşüncenin Dansı

Doğayı, toplumu ve insanı açıklayan ortak bir bilgi çerçevesi var mıdır? Fizik, kimya, biyoloji, sosyoloji, ekonomi, psikoloji gibi bilim dallarını birleştirebilen bir bilgi modeline ulaşabilir miyiz? Çok geniş bir alanda uygulayabileceğimiz, az sayıda kelime ile ifade edilebilen böylesi bir bilgi modeline sahip olsaydık dünyayı anlamamız çok daha kolay olurdu. Böylesi bir bilgiye sahip olsaydık evrenin sırlarını çözmeye bir adım daha …

Devamını gör »