Etiket Arşivleri: Evrim

İngiltere’nin Cambridge Üniversitesi’nden zoolog Arik Kershenbaum, başka dünyalarda yaşam ve yaşamın evrimi üzerine fikirlerini yazdığı yeni kitabı The Zoologist’s Guide to The Galaxy: What Animals on Earth Reveal About Aliens and Ourselves‘te (Zooloğun Galaksi Rehberi: Yeryüzündeki Hayvanlar, Uzaylılar ve İnsanlar Hakkında Neler Söyler? / Epsilon Yayınevi, 2023), evrensel doğa yasalarının başka gezegenlerdeki canlıları da Dünya’dakilere benzeteceğini belirtiyor. Sinema endüstrisinde tasvir …

“Biz ancak başlangıç olabiliriz, bütün kosmozun bilinç kazandığı bir sürecin başlangıcı.” -Novasen: Yaklaşan Hiperzeka Çağı – James Lovelock Yapay zekâ, sıklıkla bahsi geçen ve her geçen gün insanlığın geleceğini belirleme hususunda önemini arttıran elzem bir kavram. Köklü değişimlerin önünü açarak yepyeni bir çağın kapılarını ardına dek açması oldukça muhtemel görünüyor. Bu çağı, James Lovelock’ın deyimiyle Hiperzeka Çağı olarak isimlendirmek de …

Ototomi, bir çeşit anti-predatör savunma davranışıdır, hayvanın avcılardan kurtulma amacıyla bir veya birkaç uzvunu bırakması anlamına gelir. Türe bağlı olarak bırakılan uzuv, birkaç hafta ila birkaç ay içerisinde rejenere olabilir veya olmayabilir. Bazı sürüngen ve amfibiyen türleri, kuyruklarını bırakarak bu davranışı sergiler. Buna da kaudal ototomi adı verilir. Çoğu sürüngen ototomi ardından uzvu rejenere edebilir. Fakat tepeli geko (Correlophus ciliatus) …

Dört işlem kadar basit matematiğe, hatta onu geçtik, sayılara dair bile en ufak fikriniz olmadığı bir anı hayal etmeye çalışın. Öyle ki, “1, 2, 3…” diye saymayı bile bilmiyorsunuz! Durduk yerde “matematik” dediğimiz baş döndürücü sistemi nasıl geliştirirdiniz? Eğer tekrardan yaratacak olsaydık, matematiği aynı şekilde mi yaratırdık? Yani matematik, gerçekten evrenin dili mi, yoksa bizim tarafımızdan doğayı tarif etmek için …

M tipi cüce yıldızların etrafındaki, kütle çekim kilidine yakalanmış ve yıldız etrafındaki dolanım süreleri ile kendi eksenleri etraflarındaki dönüş süreleri eşitlenmiş gezegenler, uzaylı yaşam arayışında önemli hedefler arasında sayılıyor. Ancak böyle bir gezegende evrimleşen yaşamın, bizim gezegenimizdekine benzemesi olası görünmüyor. Uzaylı yaşam arayışında ilk tercihimizin Dünya benzeri gezegenler olması gerektiğini düşünebilirsiniz, ancak durum pek böyle değil. Eldeki imkânlarla Dünya’nın kardeşlerini …

Star Wars serisinden bir film izlerken, gördüklerinizi sorgulamayı bir kenara bırakmanız gerekir. Karakterler, bir şeyleri hareket ettirmek için sihirli beyin güçlerini kullanır, ışın kılıcı diye bir icat vardır ve tüm galaksiye yayılmış medeniyetler görürüz. Ama bütün bu fantastik görünümüne rağmen, bunların bir zamanlar evrenimizin bir yerinde gerçekleşmiş olduğunu düşünmek mümkündür. Patrick Johnson‘ın “The Physics of Star Wars: The Science Behind …

Gezegenler arası bir tür olmanın önünde pek çok büyük engel var, ancak biri diğerlerinden daha zorlayıcı olabilir. 1950’de Nobel ödüllü fizikçi Enrico Fermi, meslektaşlarına ünlü bir soru sordu: “Neredeler?” Fermi, evrenin enginliği üzerine kafa yoruyordu ve sorusunda “onlardan” kastı dünya dışı varlıklardı. Evrende neredeyse akıl almaz sayıda yıldız ve gezegen varken, içlerinde akıllı uygarlıklara ev sahipliği yapanlar mutlaka olmalıydı. Ancak …

Bildiğimiz kadarıyla insan, evrende uzay yolculuğu yapabilen tek akıllı tür. Peki bu beceriye sahip, en azından böyle bir şeyi düşleyebilecek kadar gelişmiş başka canlılar uzaya açılmak için neye ihtiyaç duyarlardı? Öncelikle hipotetik uzaylıların, en az insanlar kadar zeki olmaları gerekli. Günümüz insanı kabaca üç yüz bin yıl kadar önce ortaya çıktı ve son on bin yıldaki atılımları hayranlık uyandırıcı. Oysa …

Dünya üzerindeki yaşam, tam 4 milyar yıldır, biyolojik olarak evrimleşmektedir. Ama ilk kez bir canlı, bir yapay zekâ tarafından tasarlandı ve biyolojik yollarla değil, bilgisayar programları içinde evrimleşti. Bu canlı, evrimleştiği o son hâliyle gerçek hayatta sıfırdan inşa edildi ve gerçekten de yaşamayı başardı. Tamamen bilgisayar-insan ortaklığıyla yaratılan, Dünya tarihinde hiç var olmamış, canlı bir robot hayal edin! Bilimkurgu, şimdi …

Bugünlerde en çok tartışılan konulardan birisi, Türk toplumundaki aşı karşıtlığı… Milyonlarca vatandaşın sırası gelmesine rağmen aşı olmadığı haberleri basında epeyce yer alıyor. Koronavirüs salgınına karşı elimizdeki en etkili silah olan aşılar konusunda ne yazık ki toplumun kafası oldukça karışık. Bu kafa karışıklığı ve beraberinde getirdiği aşı karşıtlığı, çoğumuzu şaşırtıyor; ancak aslında ortada o kadar da şaşırtıcı bir durum yok. Evrim …