Etiket Arşivleri: Felsefe

Netflix‘te yayımlanan “Sonsuzluğun Sınırları (A Trip to Infinity) adlı belgesel, izleyicileri eski çağlardan beri insanlığın merakını cezbetmiş sonsuzluk kavramı üzerine matematik, fizik ve felsefe alanlarında bir yolculuğa çıkarıyor. Format ve bilimsel düzey açısından daha önce HBO, National Geographic, Discovery Channel ve History Channel gibi kanallarda yayımlanan belgesellerden çok farklı olmasa da, yine de ufak bazı yenilikler getirmiyor değil. Örneğin bilim …

Kapağı pek çekici olmasa da, Mücahit Özdoğan’ın Perseus Yayınları etiketiyle piyasaya çıkan Kadim Yolculuk kitabı çok kaliteli bir felsefi roman. Kitapta din, inanç, mitoloji, insanlık tarihi, ezoterizm, komplo teorileri ve bilimkurgu unsurları tek kurgu içinde başarıyla harmanlanıyor. Eğer tarih ve mitolojiye ilginiz varsa kitap daha da hoşunuza gidecek nitelikte. Zaten yazarın ele aldığı konu, teori ve karakterler bu alanların meraklıları …

Covid-19 salgını ikinci dünya savaşından bugüne insanlığın kendi başına açtığı en büyük küresel felakettir. Her an dünyanın her ülkesinde, başta en zengin devletlerde olmak üzere, sayısız insan virüs nedeniyle ölmektedir. Çünkü dünya henüz insanlığın evi değil, rekabet ve savaş alanıdır. “Bireysel bir karşıtlık (Hobbesçi) anlamında değil, bireylerin toplumsal varlık koşullarından doğan bir karşıtlık anlamında” (Marx, 1993, s. 30). Peki, insanlığın kendini yok …

İlk olarak bu noktada “sahte bilim” (pseudoscience) ile “bilim” farkını ortaya koymamız gerekmektedir. Bunu yapmadan devam etmemiz çok güçtür. Bilim, “bilimsel metot” denen ve gelecekteki bir diğer notumuzun konusu olabilecek kadar önem arz eden bir yönteme bağlı olarak gelişen, en güvenilir bilgi türüdür. Bilimin güvenilirliğini sağlayan nokta, bilimsel metot dahilinde tamamen tarafsız kalınması ve yine tamamen tarafsız ve bağımsız metot ve …

Doğayı, toplumu ve insanı açıklayan ortak bir bilgi çerçevesi var mıdır? Fizik, kimya, biyoloji, sosyoloji, ekonomi, psikoloji gibi bilim dallarını birleştirebilen bir bilgi modeline ulaşabilir miyiz? Çok geniş bir alanda uygulayabileceğimiz, az sayıda kelime ile ifade edilebilen böylesi bir bilgi modeline sahip olsaydık dünyayı anlamamız çok daha kolay olurdu. Böylesi bir bilgiye sahip olsaydık evrenin sırlarını çözmeye bir adım daha …

İnsanlar felsefeyi formel mantıktan ibaret sanıyor. Salt biçimsel zannediyor. P ise Q’lar. Öncüller, çıkarımlar vs. Ve böyle sandıkları için parlak bir zekâya sahip olmanın, –ki zekâ derken akıldan değil, IQ diye tabir edilen ve ölçülebilen bir kapasiteden bahsediyoruz- tek başına yeterli olduğunu düşünüyor. Oysa felsefenin IQ ile pek az ilgisi var. Elbette bir miktar zekâ gerekli ama çok yüksek IQ’lu …

Bilinç nedir, yalnızca insan beynine mahsus bir şey midir, böyle bir şey sahiden var mıdır? Hiç şüphesiz felsefe ve bilimi en çok meşgul eden sorulardan biri bilinçtir. Bazı filozoflar, örneğin Philip Goff, David Chalmers, bu problem hakkında radikal bir yaklaşıma sahip. Bu yaklaşıma göre bilinç her şeyde mevcut. Bu teori panpsişizm diye biliniyor. Türkçe meali ile “tüm ruhçuluk”. Bu teoriye …

Matrix yayımlandığı ilk günden bu yana üzerinde sıklıkla tartışılan, hakkında teoriler üretilen önemli bir yapım. Kuşkusuz bu başarısının sırrı, Wachowski’lerin yapıldığı dönemin ötesinde bir alt metin, hikaye anlatımı ve görsel çekim teknikleri kullanması. İşbu yazı dizimizde, bilimkurgu yapıtlarının kaderini değiştiren, kazandırdığı 1.5 milyar dolarlık gişeyle türe ilgiyi artıran ve dolayısıyla yapımcıları da benzeri işlere yönelten efsane üçleme Matrix’i genel hatlarıyla …

Dikdörtgen: Bazı kristaller hariç doğada dikdörtgene rastlanmaz ama şehirlerde her yerdedir. Pencereler, kapılar, futbol sahaları, binalar, eşyalar hep dikdörtgen biçimindedir. Dikdörtgen; yatay ve dikey hatları ve dik açılarıyla sağlamlığın ve dengenin sembolüdür. Dikdörtgen aynı zamanda bir çerçevedir ve etrafımızdaki olayları ve dünyayı çerçeveleyerek, algımıza sınır getirir. Çocuk resimlerinin dikdörtgen çerçevelere konmaması, dış hatlarının belirsiz bırakılması bu yüzden tavsiye edilmektedir. Dikdörtgen …

Galieo Galilei (1564-1642) Dünyanın İki Esas Sistemi Üzerine Diyaloglar (1632) ile Hareket Kanunları ve Mekanik (1638) adlı eserleriyle bilimin yönünü değiştirmiştir. Bu çalışmalarının sonucunda klasik mekaniğin temellerini atmış ve güneş merkezli astronomi sisteminin fiziğini geliştirmiştir. Ayrıca teleskop, mikroskop ve termoskop aletlerini de icat etmiştir. Galileo, Kopernik’in sistemini ilerletmiş ve Kepler’in çalışmalarına da ilham vermiştir, fakat ne yazık ki çalışmaları 1890’lı …