Etiket Arşivleri: Salgın

Modeller ve Toplum: Bir Manifesto Hikayesi

Salgın politikaları, tahminlerin nasıl şeffaf ve mütevazı olunması gerektiğini vurgular. Ancak COVID-19 salgını, tüm dünyada normalleşme süreciyle birlikte yönetimlerde aciliyet, riskler, değerler ve belirsizlikler eksenine giren bilimin işleyişinin nasıl değiştiğini göstermiştir. Koronavirüs pandemisinden önce istatistikçiler, özellikle politikayı etkileyebilecek yanlış uygulamaların nasıl önleneceğini tartışıyordu. Şimdi ise bilgisayar modellemeleri ile dikkat çeken politikacıların politikaları, bilim tarafından dikte edildiği gibi sunuluyor. Yine de …

Devamını gör »

Jaws, Alien ve Koronavirüs: Kapitalizme Meydan Okuyan Yaratıklar

Başımızın belası koronavirüs, Jaws filminin “katil” köpekbalığı ve Alien filminin korkunç yaratığı. İlk bakışta bu meşhur üçlünün herhangi bir ortak noktaları yokmuş gibi görünebilir. Oysa biraz dikkatli bakıldığında onların “insanları öldürmek” dışında bir misyonlarının daha olduğu fark edilir. “Bir anda” ortaya çıkarak gündelik hayatımızı, normal olup olmadığını sorgulamaksızın sürdürmeye devam ettiğimiz normalimizi sekteye uğratan, dahası bizi zengin, fakir, genç, yaşlı …

Devamını gör »

Küçükler Bize Neden Soykırım Uyguluyor?

Bakterilerin ve mikroorganizmaların bize karşı savaşı o kadar acımasız ki, 1300 yılında veba (Yersinia pestis) bakterisi fareler, pireler tarafından kolayca yayılmış ve o zamanki dünya nüfusunun tam üçte birini yok etmişti. 150 yıl süren bu soykırımda sokaklar hasta ve ceset kaynıyordu. Yakın tarihimizde bildiğimiz salgın hastalıklar listemizde AIDS, kolera, tifo, kızamık, çocuk felci, çeşitli isimlerle anılan grip vakaları ilk aklımıza …

Devamını gör »

COVID-19 Sonrası Bilim #1: Üniversiteler Asla Aynı Olmayacak

Sanal sınıflar ve finansal yetersizlik akademiyi nasıl değiştirebilir? Finansal krizler bilim bütçeleri için sorun yaratabilir mi? Sanal toplantılar COVID-19 kapsamında bir norm haline gelecek mi? Finansal baskılar akademik yayıncılığı nasıl etkileyecek? Çin ve Amerika Birleşik Devletleri arasındaki araştırma yarışı hangi yöne ivmelenecek? Bilimsel konferanslarda hangi değişiklikler bekleniyor? Klinik çalışmalardaki yeni durum kalıcı mı olacak? Araştırmacıların çalışmaları neden koronavirüs eksenine girdi? …

Devamını gör »
riems

Dünyanın En Tehlikeli Adalarından Biri: Riems

Masmavi su, minik kulübeler ve rüzgârda hafifçe sallanan yeşil sazlıklar… Baltık Denizi’ndeki küçük bir Alman adası olan Riems‘e uğrayan gezginler, burayı bir tatil yeri sanabilir. Ancak adanın içine doğru biraz daha yürürseniz bir anda yüksek duvarlar ve dikenli tellerle karşılaşıyorsunuz. Üstelik bu engellerin arkasında, dünyanın en tehlikeli araştırma tesislerinden biri var. Almanya’nın kuzey doğusundaki 1,3 kilometre uzunluğunda bir ada olan …

Devamını gör »

Ridley Scott ile Kült Filmi Alien ve Salgın Sonrası Film Çekmek Üzerine

Alien‘ın yönetmeni Ridley Scott, 28 Mayıs 2020 tarihinde LA Times gazetesi film eleştirmeni Justin Chang ile Alien filmi, Sigourney Weaver’ın oyunculuğu ve uzun, zengin kariyeri hakkında bir söyleşi yaptı. Şu anda Los Angeles’ta yaşayan ünlü yönetmenin söylediğine göre, karantina döneminde “yarım kalmış onca senaryoyu toparlamak” için bolca vakti olmuş. Tüm dünyada etkisini gösteren salgın nedeniyle çekimleri sekteye uğramadan önce Scott, …

Devamını gör »

Şehirlerin Şaşırtıcı Matematiği

Teorik fizikçi Geoffrey West, geçtiğimiz yıllarda yaptığı geniş çaplı veri çözümlemeleri sonucunda “bir yerleşim yerinin nüfusu her ikiye katlandığında kişi başına düşen milli gelir ve inovasyon %15 artar” biçiminde bir formülasyon ortaya koydu. Geoffrey West çalışmalarında gelişmiş ülkelerin verilerini analiz etmiş olsa da Türkiye’deki durumun bu ülkelerden farklı olduğunu sanmıyorum. Kişi başına düşen gelirdeki ve inovasyondaki artış köyden başlayarak, kasaba, …

Devamını gör »

Koronavirüs ve Robotlar

Aniden ortaya çıkan bir salgın dünyayı ele geçirirken insanlar başka bir tehdidi unutmuş olmayı dilerdi. Ancak görünen o ki “robotların yükselişi” çoktan başladı. Analistler iyi ya da kötü birçok iş kolunda robotların insanların yerini alacağını düşünüyor. Araştırmalar birçok kişinin etkileşimlerinde insani bir unsurun bulunmasını tercih ettiğini gösteriyor ancak COVID-19 ve sosyal mesafe bu durumu değiştirmeye başladı bile. Genel olarak tüketiciler …

Devamını gör »
bilimkurgu koranavirus salgin

Bilimkurgu, Koronavirüs Salgınını da Önceden Gördü!

Mark Twain’in de dediği gibi, “Gerçekler kurgudan daha mı garip?” Karantina günlerinde insanlar da benzer sorular soruyor. Peki romanlarda, bugün tüm yaşananlar önceden tahmin edilmiş miydi? Aslında salgın hastalıklar üzerine kurulu kıyamet senaryolarıyla birçok kitapta ve filmde karşılaşılmıştı. Sosyal medyada büyük yankı uyandıran Dean Koontz’un “The Eyes of Darkness” romanı, günümüzden 39 yıl önce yazılmış bir kehanet kitabı olarak görüldü. …

Devamını gör »

Virüsler Hayvanlardan İnsanlara Nasıl Sıçrar?

Bu sorunun cevabını iyi anlamak, aynı zamanda virüslerden korunmak için insanlığın atacağı ilk adım. Yarasalarda görülen SARS-CoV-2 virüsünün de daha sonra muhtemelen başka bir hayvan yoluyla insanlara atladığı tahmin ediliyor. Ara konağın bir pangolin türü olduğu düşünülüyor. Sorulması gereken soru ise, tür bariyeri üzerinde böyle bir sıçrama nasıl meydana geliyor? Yeni korona virüsü gibi zarflı virüsler neden bu kadar salgın …

Devamını gör »