Etiket Arşivleri: Evrim

Bilimkurgu, insanlığın başlangıcına doğru yani tarih öncesine değinerek bilinmeyen fenomenleri, türleri ve olguları ortaya çıkarmış olsaydı günümüzde türe yönelik anlayış nasıl bir hâle gelirdi? Özellikle bu soruyu sorarak ele aldığımız yazımızda, bilimkurgunun uyarıcı ve kuramsal bir tür olduğunu, tek bilincin hiçbir işe yaramadığını bir yazarla göstermiş olacağız. Belçika doğumlu, kendini bilime ve bilmeye adamış frankofon yazarlardan olan J.-H. Rosny Aîné …

İnsanlık, yeryüzünde attığı ilk adımlardan itibaren çevresini gözlemlemeye başladı; dağların yamaçları, nehirlerin kıvrımları, rüzgârın uğultusu ve durmadan deveran eden yıldızlar, düşlerin fikirlere evrildiği eşsiz bir laboratuvardı. Gökyüzüne bakan insan, bu uçsuz bucaksız evrendeki yerini aradı. Sorular sordu ve devamlı yeni yanıtlar devşirmeye teşneydi. Sorularının asıl niyeti bulduğu cevapla yetinmekten ziyade, arayışı sürdürmekti. Öyle ki zamanla ateşi kontrol etmeyi, ilk barınakları …

Dünya’nın dış katmanı (üzerinde yürüdüğümüz katı kabuk), tıpkı kırılmış bir yumurta kabuğu gibi parçalardan oluşur. Bu parçalar, yani tektonik levhalar, yılda birkaç santimetre hızla gezegenin etrafında hareket eder. Bazen bu levhalar bir araya gelerek bir süperkıta oluşturur ve bu süperkıta parçalanmadan birkaç yüz milyon yıl boyunca varlığını sürdürür. Ardından levhalar tekrar dağılır ve birbirlerinden uzaklaşır. Ta ki 400–600 milyon yıl …

Dünya, yaklaşık 233 milyon yıl önce şiddetli ve uzun soluklu bir iklim olayına tanıklık etti. Zira gezegenimiz, yüz binlerce yıl boyunca neredeyse kesintisiz bir yağmurun etkisi altına girdi. Bilim insanlarının “Karniyen Yağmur Dönemi” adını verdiği süreç, yaşamın evrimsel seyri üzerinde yarattığı devrimle de dikkat çekiciydi. Örneğin, bugün bildiğimiz pek çok canlı grubunun ortaya çıkışı ve yayılışı bu dönemin ardından gerçekleşti. …

İnsanlığın evrendeki yerini ve yaşamın kökenini anlama çabası, tarih boyunca hem felsefenin hem de bilimin temel meselelerinden biri olageldi. Bugün ulaşmayı başardığımız bilimsel veriler, Dünya üzerindeki yaşamın abiyogenez ve evrimsel süreçler aracılığıyla geliştiğini gösteriyor. Ancak bazı bilim insanları ve düşünürler, söz konusu sürecin yalnızca Dünya’ya özgü olmayabileceğini, yaşamın kozmik bir kökene dayandırılabileceğini ileri sürüyor. Bu fikirlerden biri de yönlendirilmiş panspermia. …

“Uzun yıllardır uzaylıların bizim gibi olacağını varsaydık, ancak bunun yerine anlaşılmaz bir yapay zekâ biçimi olduklarını düşünmek hiç de mantıksız değil,” diyor İngiliz astronom Lord Martin Rees. Dünya’da doğal seçilimle birlikte zeki yaşamın ortaya çıkması dört milyar yıldan fazla sürdü, ancak gezegenimizin ölümüne milyarlarca yıl daha var. Bu süre zarfında zekâ tamamen yeni yönlerde gelişebilir. Biz insanlar Darwinci evrimin sonuna …

Yunuslar… Karadan denize destansı bir evrimsel süreçleri bulunan yüksek bilişsel fonksiyonlara sahip deniz memelileridir. Taksonomik olarak Cetacea (Setaseler) alttakımındaki birer Odontoceti (Dişli Balinalar) üyesidirler. Yani özünde tüm yunuslar birer dişli balinadır. Hatırlatmakta fayda var, orka veya katil balina adıyla bilinen deniz memelisi de aslında bir yunustur. Hatta en büyük yunus türüdür. Yunusları, hatta balinaları asıl etkileyici yapan, sosyal yaşam tarzlarının …

Madagaskar’da yaşayan dev atmaca güvesi 1882’de keşfedildi. Fakat varlığı 20 yıl önce – ve yaklaşık 9000 km uzakta – Charles Darwin tarafından tahmin edilmişti! Charles Darwin, 1862 yılında orkidelerdeki polinatör böcekleri araştırırken, İngiliz bahçe ve arazi sahibi iş adamı James Bateman tarafından bir mektup alır. Mektup içerisinde, James’in oğlu tarafından yerleştirilmiş Angraecum sesquipedale (Darwin’in orkidesi olarak adlandırılacaktır) türü bir Madagaskar …

Bir organizmanın uzay boşluğuna uyum sağlaması ya da orada yaşayacak şekilde evrim geçirmesi mümkün müdür? Mümkünse, bu canlıların hangi fiziksel ya da biyolojik özelliklere sahip olması gerekir? Bu tür varlıklar ne kadar karmaşık hâle gelebilir? Elbette böyle bir şeyin olmasını beklemesek de bilimsel ölçütleri fazla zorlamadan konu üstünde spekülasyon yapabiliriz. Gerçekte yaşam olarak tanımladığımız şeyin uzay boşluğunda kendi kendine evrimleşme …