Etiket Arşivleri: Makine

Bir zamanlar Türkiye’nin gündemine bomba gibi düşen, takım elbiseli emekli paşaların ve ciddi yüzlü mühendislerin, “Petrolü, gazı unutun,” diyerek tanıttığı o gizemli makineyi hatırlar mısınız? Adı “Erke Dönergeci” idi. Hiçbir yakıt tüketmeden sonsuza kadar döneceği, bedava enerji üreteceği iddia ediliyordu. O dönem kimimiz heyecanlandı, kimimiz “acaba” dedi, bilim insanları ise olup biteni tebessümle izledi. Çünkü insanlık tarihi boyunca dekor farklı …

Düşünmeye başladığımızdan beri yıldızlı göklere bakıp kendimize hep aynı soruyu sorduk: “Orada bir yerde bizim gibi başka varlıklar da var mı?” Bu öyle bir soru ki sayısız mit, efsane, teori ve kurgunun merkezinde yer aldı. Ancak son yıllarda bu soruyu daha farklı bir şekilde formüle etmeye başladık, hatta “canlı” kavramının kendisini bile sorgular olduk. Çünkü günümüzün bazı astrobiyologları, gök bilimcileri …

Yaz aylarında serin kalması gerekenler sadece insanlar değil.[1] Cep telefonları, veri merkezleri, arabalar ve uçaklar da dâhil olmak üzere birçok makine aşırı sıcaklarda daha az verimli hâle gelir ve daha çabuk bozulur.[2] Makineler kendi ısılarını da üretirler ve bu da çevrelerindeki sıcak havayı daha da sıcak hâle getirebilir. Makinelerin ısıyı nasıl yönettiğini ve aksi takdirde boşa giden ısıyı etkili bir …

“Uzun yıllardır uzaylıların bizim gibi olacağını varsaydık, ancak bunun yerine anlaşılmaz bir yapay zekâ biçimi olduklarını düşünmek hiç de mantıksız değil,” diyor İngiliz astronom Lord Martin Rees. Dünya’da doğal seçilimle birlikte zeki yaşamın ortaya çıkması dört milyar yıldan fazla sürdü, ancak gezegenimizin ölümüne milyarlarca yıl daha var. Bu süre zarfında zekâ tamamen yeni yönlerde gelişebilir. Biz insanlar Darwinci evrimin sonuna …

Müzikte bilimkurgu unsurlarını kullanan Pink Floyd, David Bowie gibi sanatçılara rastlamak mümkün. Ancak bir de müzikal yapısını tamamen bilimkurgu temelinde inşa edenler var: Voivod, Arjen Anthony Lucassen gibi. Bu müzisyenler, tamamen bilimkurgusal şarkı sözlerine sahip oldukları gibi müzikal tarzlarıyla da dinleyicileri âdeta bir bilimkurgu öyküsünün içine sürüklüyor. İşte onlardan biri de endüstriyel metal tarzının mucitlerinden Fear Factory grubu. Fear Factory, …

1811-1816 yılları arasında, kendilerine “Ludistler” adını veren gizli bir topluluk İngiltere’deki fabrikalarda tekstil makinelerini parçalamıştı. Bugün, “Ludist” kelimesi çağ dışı kalmış, teknoloji karşıtı gericileri ifade etmek için aşağılayıcı bir terim olarak kullanılıyor (Türkçede Ludistlerin karşılığı olarak “makine kırıcılar” tabirinin kullanılmasının bir gerekçesi de bu denilebilir – ç.n.). Ve bu kullanım tercihi, tarihin gerçekten de kazananlar tarafından yazıldığını kanıtlayan başka bir …

Bilimkurgu sinemasının gelmiş geçmiş en büyük ve önemli külliyatlarından biri de Terminator serisidir. Ülkemizde zamanında ‘Yokedici‘ adıyla vizyona giren bu serinin 1984 tarihli ilk filminde gelecekten gelen bir siborg, Sarah Connor adlı bir kadını öldürmeye çalışıyordu. Çünkü Connor, gelecekte insanlarla makineler arasında çıkacak savaşta insanlığa önderlik edecek ve insanların savaşı kazanmalarını sağlayacak olan John Connor’ın annesiydi. Kendi zaman dilimlerinde başarısız …

Yazı dizimiz boyunca robotların gelişimini ilk evrelerden itibaren incelemeye çalıştık. Peki ya gelecekleri? Robotların geleceği ile ilgili bir tahminde bulunmak gerekirse, bu tahmin sayısal ile sosyal disiplinlerin beraber çözeceği bir alana işaret ediyor. Birçok bilimkurgu eserinde, robotların insanlara eşlik ettiğini, bizlerden üstün olduğunu veya insanlığa karşı düşmanlık beslediğini gördük. Bilindiği gibi robotlar, çeşitli endüstrilerde milyonlarca insanın yerini aldı ve bu …

Matrix bütün bir dünyanın yanılgı olabileceği konusunda ta Antik Yunan’dan beri devam eden düşüncenin sanatta vücut bulmuş en etkileyici hâllerinden biri olabilir. Matrix’in konusu kabaca, Neo isimli karakterin gerçek bir birey değil de, dünyaya hükmeden makinelere enerji sağlayan milyonlarca köleden biri olduğunu ve bu durumu anlamasın diye (diğerleriyle birlikte) uçsuz bucaksız bir rüyaya yatırıldığını keşfetmesi üzerinedir. Bildiği bütün yaşam aslında …

Araştırmacılar, biyolojideki homeostaz ilkesi sayesinde daha akıllı robotların tasarlanabileceğini savunuyor. İşin sırrı ise duygularda gizli. A.I. filminde Haley Joel Osment‘in canlandırdığı duygusal çocuk David gibi, bilimkurgu duyguları olan robotlarla dolu. Ancak gerçek hayatta, henüz sadece belirli görevleri yerine getirebilen birer çelik yığınından ibaretler. Yine de Kingson Man ve Antonio Damasio isimli nörobilimciler, robotlara duygu bahşetmenin bir yolu olabileceğini söylüyor. Bilim …