Bilim & Teknoloji

Ay’da mobilize manyetik yollar, yabancı dünyalarda yüzebilecek robotlar, uzayda ekilebilir toprak oluşturan mantarlar, prefabrik uzay evleri, güneş enerjisini elektriğe dönüştüren süper optikler… Kulağa tüm bunlar bilimkurgu eserlerinden fırlamış gibi geliyor olabilir, ancak gerçekliğe bilimkurgudan çok daha yakınlar. Söz konusu projelerin tasarımcıları çeşitli teknoloji şirketlerinde, eğitim kurumlarında ve NASA‘da çalışan isimler ve amaçları Ay, Mars ve ötesine yapılacak seferleri kolaylaştırmak. NASA, …

Yeni bir deneysel tedavi yöntemi, kaybettiğimiz dişlerin tekrar çıkmasını sağlayabilir. Laboratuvar hayvanları üzerinde yapılan ilk deneyler, bunun mümkün olabileceğini gösteriyor. Geçen ay Science Advances dergisinde yayımlanan araştırmaya göre, Japonya’nın Kyoto ve Fukui Üniversiteleri’ndeki bilim insanları, vücudun tekrar diş çıkarmasını tetikleyen bir monoklonal antikor tedavisi yöntemi geliştirdi. Eğer bilim insanlarının sonraki deneyleri de başarılı olmaya devam ederse, yetişkinlikte kaybettiğimiz veya doğuştan …

Genetiği Değiştirilmiş Organizmalar (GDO) sürekli olarak “besin” çerçevesinde değerlendirilip lanetlense de, son asrın en büyük buluşlarından birisi olarak değerlendiriliyor. Çünkü evrim sürecinin uzun ve zahmetli işlemlerini beklemeksizin, genlerle oynayarak canlıları istediğimiz şekillerde manipüle edebileceğiz. Elbette bu etik birçok sorunu doğuruyor olsa da, bunu yapabiliyor olmak bilimin müthiş zaferlerinden birisi olarak görülebilir. Ve yine elbette ki, her bilimsel keşifte olduğu gibi, …

Popüler bilimdeki bazı yayın kaynakları, Evren ve Büyük Patlama ile ilgili olarak belki bilerek, belki habersiz olarak birçok hatalı bilgi yaymaktadır. Bunlardan en büyüğü, evrenin bu erken genişleme döneminde ışık hızından daha hızlı genişlediği yönündeki iddiadır. Bu, birçok uzmanın dahi hataya düştüğü bir nokta. Üstelik öylesine yaygın bir yanlış anlama ki, sadece bu yanlış anlamayı hedef alan bir Arxiv makalesi …

“Bilimkurgu” tarzı bir gelişme olan kapsül büyüklüğündeki yutulabilir kameralar, kanser teşhisine yardımcı olması için NHS (Birleşik Krallık Ulusal Sağlık Sistemi) hastalarına verilecek. Komplike ve rahatsız edici endoskopilerin yerini alacak olan tek kullanımlık bu cihazlar, sindirim sistemi taramasında 57.000’den fazla fotoğraf çekebiliyor. Başlangıç olarak İngiltere’de 40’tan fazla yerde 11.000 hastaya dağıtılacağı açıklandı. NHS yetkilileri, bu yenilikçi cihazların pandeminin neden olduğu cevapsız …

Eğer H.P Lovecraft bugün yaşasaydı, insanların uzayla ne denli haşır neşir olduğunu görüp histeri krizi geçirirdi herhalde. Malum, uzayın karanlık perdesi, zavallı insanlardan korkunç, kokuşmuş, adı bile anılmaması gereken feci tehlikeleri saklıyor, ancak insanlar o perdeyi kaldırmaya pek bir meraklı. Şimdilerde dünya çapındaki neredeyse tüm uzay ajansları Ay ile haşır neşir. Mesela Avrupa Uzay Ajansı, Ay’a bir köy kurmayı hedefliyor. …

Birleşmiş Milletler’in yürüttüğü tahminlere göre, 2018 itibariyle dünya çapında şehirleşme oranı %55’in üzerindeydi. Yani dünya nüfusunun yarısından fazlası artık şehirlerde yaşıyor. Dünya çapında güçlü kabul edilen pek çok küresel kentin deniz kıyısı var ve denize kıyısı olmayanlar da nehirlerin üzerine kurulu. Küresel ısınmanın giderek arttığı bir gelecekte dünyanın en güçlü şehirlerini dahi karanlık bir akıbet bekliyor… Ancak bu karanlık akıbet, …

Yapay zekânın hızla yaklaştığı göz önüne alındığında, bu teknolojiye sahip bir geleceğin nasıl görünebileceğini belirlememiz oldukça önemli. Hatta Stephen Hawking ve Nick Bostrom gibi bazı tanınmış şahsiyetler, yayımlanan bir açık mektupla gelecekteki süper zeki makinelerin insan kontrolü altında kalmasını sağlamak için ihtiyati tedbirlerin araştırılmasını savunmuştu. Popüler kültürde tasarlandığı şekliyle özerk ve uzman sistemlere sahip bir yapay zekâ henüz mevcut değil. …

“Samanyolu” dendiğinde, aklınıza gökyüzünü boydan boya geçen süt rengi bir kuşak mı geliyor? Yoksa helezon şeklinde bir gökada mı? Aslına bakarsanız Samanyolu her ikisi… Karanlık gecelerde gökyüzüne baktığımızda göğü bir uçtan bir uca kat eden bulutun Samanyolu adındaki gökada olduğunu biliyoruz. Uzaydaki dev sarmal kollarına bakarken onun içinde bulunduğumuzu ve deryada yaşayıp deryayı bilmeyen balıklar misali, güneşimizi ve onun benzeri …

100 yıldır, astronomlar Dünya’dan 190 ışık yılı kadar uzakta olan Libra takımyıldızındaki merak uyandırıcı bir yıldızı gözlemliyor. Bu yıldız, gökyüzünde saatte 1.3 milyon kilometre gibi inanılmaz bir hızda yol alıyor. Ama daha da ilginç olan, Methuselah olarak da bilinen HD 140283 yıldızının aynı zamanda evrenin en yaşlı yıldızlarından birisi olmasıdır. Bilim insanları, 2000 yılında Avrupa Uzay Ajansı’nın (ESA) Hipparcos uydusunu …