Etiket Arşivleri: Feminizm

19. yüzyıl, Amerikan kültürel ve entelektüel tarihinde köklü dönüşümlerin yaşandığı bir dönemdir. Sanayileşme, bilimsel gelişmeler, kölelik karşıtı hareketler ve kadın hakları mücadelesi dönemin düşünsel atmosferini belirlerken, geleneksel dinî otoritelerin sarsılması “Amerikan inanç krizi” olarak adlandırılan bir süreci de beraberinde getirmiştir. Annie Denton Cridge (1825–1875), bu çok katmanlı tarihsel bağlam içerisinde spiritüalizm, toplumsal reform ve feminist edebiyatı bir araya getiren özgün …

Elizabeth Burgoyne Corbett (1846–1930), yaşamı boyunca Mrs. George Corbett adıyla tanınan İngiliz bir feminist yazar, gazeteci ve popüler roman yazarıydı. Eserleri, 19. yüzyılın sonlarında yükselen feminist düşüncenin tartışmalarını ve temel meselelerini çok erken bir dönemde sezmiş ve işlemişti. 16 Ağustos 1846’da Wigan yakınlarındaki Standishgate’te, bir demir işçisi olan Benjamin Corbett ile Mary Marsden’ın kızı olarak dünyaya geldi. İşçi sınıfı kökenine …

Amerikalı yazar, denemeci ve seyahat yazarı Anna Bowman Dodd, 21 Ocak 1858’de doğdu. Edebî kariyeri; gazetecilik, kültür eleştirisi ve spekülatif kurgu alanlarını kapsıyordu. En çok hicivsel ütopik romanı The Republic of the Future (Geleceğin Cumhuriyeti, 1887) ile tanındı, feminist ve distopik bilimkurgunun öncü isimleri arasında yer aldı. Eserlerinde mekanize eşitliğin toplumsal sonuçlarını ve modern toplumda kadınların değişen rolünü inceledi. Cinsiyet, …

Mary Ellen Bradley Lane, çığır açan feminist ütopik romanı Mizora ile tanınan Amerikalı bir öğretmen ve yazardı. Amerika Birleşik Devletleri’nin ilk kadın bilimkurgu yazarlarından biri olarak anılmasına rağmen hayatı hakkında çok az şey bilinmektedir. 3 Temmuz 1844’te, Ohio’nun St. Mary’s kasabasında ordu hekimi Jacob Bradley ile Eliza Jane Mackay Bradley çiftinin kızı olarak dünyaya geldi. Auglaize County’de mütevazı bir ortamda …

Bilimkurgu, geleceği hayal ederken aslında bugünü ve geçmişi yeniden değerlendirmemize olanak tanır. Feminist bilimkurgu ise bu türün en radikal damarlarından biridir; toplumsal cinsiyetin, kimliğin ve bedenin nasıl şekillendiğine dair sorular sorar, geleneksel normları altüst eder ve daha özgür bir gelecek düşler. Bu yazı, feminist bilimkurgu yazarlarının ütopyalar, distopyalar ve siborg karakterler aracılığıyla toplumsal cinsiyeti nasıl dönüştürdüğünü ele alıyor. Donna Haraway, …

“Feminizm” ve “bilimkurgu”nun tanımları, bu iki kavramla özdeşleşen bireyler kadar çeşitlidir. Aslında bu durum, her iki topluluğu da birçok insan için çekici kılan şeyin bir parçasıdır. Bilimkurgu yazarı Joanna Russ’a göre feminist bilimkurgu yazarları -politik karşıtları gibi- sanatlarını ataerkil kültürün sınırlarını göstermek ve herkes için daha eşitlikçi alternatiflerin mümkün olduğunu ifade etmek için kullanan ortak bir dizi hedefle birbirine bağlıydı. …

Eylül, 1992’de Mae Jemison, Endeavour ile yörüngeye çıkan ilk Afroamerikalı kadın oldu. Bu muhteşem başarıyı elde etme yolundaki rol modelleri sorulduğunda, listenin başındaki isim Star Trek’in önemli karakteri Teğmen Uhura’dan başkası değildi. Bu, bilimkurgunun kadınlara yaratıcı olma, keşfetme, hayal kurma ve Mae Jemison örneğinde olduğu gibi yıldızlara ulaşma konusunda nasıl ilham verdiğini gösteren örneklerden sadece biri. O günden bu yana …

Kadınların tarihin hangi aşamasında bilimkurgunun “erkek egemen” dünyasına dâhil oldukları tartışmalarında geleneksel bir görüş hâkimdir. Bu görüş, bilimkurgunun 1960’lar ve 70’lere, yani feminizmin sahneye çıkışına kadar neredeyse yalnızca erkekler tarafından yazıldığını savunur. Ancak Georgia Teknoloji Enstitüsü’nün Edebiyat, Medya ve İletişim Okulu’nda bilimkurgu dersleri veren Profesör Lisa Yaszek eski dergileri karıştırdığında çok farklı bir hikâye keşfeder. Önce Yaszek’in kim olduğuna bir …

“Eşit muamele görsek biz kadınlar da erkekler kadar katkı sunardık elbette!” Gerçek adı Alice Bradley Sheldon olan fakat 1967’den ölümüne dek James Tiptree Jr. mahlasını kullanan yazar, 1915’te ABD’de doğdu. Yazarlığın erkek işi olduğu fikrinin dillendirildiği bir dönemde erkek mahlası kullanarak eserler yazdı. Kimliğini ilk açık ettiği kişilerden biri de yakın dostu ve aynı zamanda bilimkurgunun ABD’deki en büyük temsilcilerinden …

Bilimkurgunun diğer türlere kıyasla güçlü kadın karakterlerle daha sık karşılaştığımız bir tür olduğunu söyleyebiliriz. Pek çok bilimkurgu filminde erkeklerle eşit roller üstlenen kadınlar görürüz. Mesela türün en gözde filmlerinden Alien’ın Ripley’si, diğer bir gişe rekortmeni olan Terminator’ünse Sarah Connor’ı vardır. Bununla birlikte gerek eski gerekse yeni bilimkurgu filmlerinde, toplumsal cinsiyet ve cinsellik dinamiklerinin postmodern biçimlerde temsil edildiklerine de şahit oluruz. …