Etiket Arşivleri: AI

Yapay zekâ terimi, tarihsel olarak hem bir araştırma alanını hem de spekülatif bir gelecek tahayyülünü ifade etmek için kullanılmıştır. Yıllardır bilimkurgu anlatılarında ve akademik literatürde kendine yer bulan terim, uzun süre niş bir uzman çevresiyle sınırlı kalmış, geniş kamuoyu nezdinde ise çoğunlukla mecazi ya da karikatürize imgelerle var olmuştur. Ancak 2022 sonunda OpenAI’ın ChatGPT’yi kullanıma sunmasıyla birlikte yapay zekâ kavramı …

Alan Mathison Turing, 23 Haziran 1912’de Londra’da dünyaya geldiğinde kimsenin tahmin edemeyeceği ölçüde büyük olaylar zincirini de başlatmış oldu. Gerek çalışma prensipleriyle gerekse de özel hayatıyla dikkatleri üzerine çeken Alan Turing, henüz altı yaşındayken bir dâhinin bakışlarına sahipti. Günümüzde bilgisayar biliminin kurucusu, kriptolog, matematikçi ve filozof gibi birçok isimle anılan Turing hakkında David Boyle’un kaleme aldığı “Alan Turing: Enigma’nın Şifresini …

Bilimkurgu sinemasının yapı taşlarından biri haline gelen 2001: A Space Odyssey, şu sıralar 50. yaşını kutluyor. Arthur C Clarke’ın kısa hikayesi The Watchers‘tan doğan filmin prömiyeri, 6 Nisan 1968’de Los Angeles’ta yapıldı. 2001: A Space Odyssey, başlarda monoton ve sıradan bir uzay filmi olarak görünürken, zaman içinde yapay zeka konularında sinemasal bir başucu eserine dönüştü. Aslında yapım 1967’nin başlarında sinemalara gelebilirdi, ancak …

Bir bilimkurgu klasiği haline gelen 2001: Bir Uzay Efsanesi ile başlayıp, 2010 ve 2061 ile gelişen olayların en gizemi tarafı, tektaşı (monolith) yaratan uzaylılar hakkında neredeyse hiçbir şey bilmememizdi. Neyse ki bu hikayede birçok şey öğreniyoruz. İnsanın maddeden yaratılmış olması ve maddenin sınırları düşünüldüğünde bu sınırları aşmak için hangi özelliklerin zorunlu olduğu hakkında oldukça kafa yormamız gerekiyor. Yazar bu konu hakkında otuz …

“Uzay macerası” serisi, her zaman Jüpiter’le ve onun uydularıyla ilgili oldu. Edebi tarzından da bildiğimiz gibi Arthur C Clarke, eserlerinin bilime uygunluğuna büyük önem veriyordu. Bu yüzden Jüpiter’i incelemesi planlanan Galileo uzay aracından gelecek bulguları beklemeyi ve serinin bir sonraki romanını bu bulguların ışığında yazmayı düşünüyordu. Sonunda 6 yıllık bir yolculuğun ardından 1995’de Jüpiter’e ulaşması öngörülen Galileo görevinin bulgularını bekleyerek okurları …

Bilimkurgu dünyasında hem filmi hem de romanı ile çok kısa sürede efsaneye dönüşen 2001: Bir Uzay Efsanesi‘nin ardından devamı için beklentiler oluştu. Arthur C. Clarke bu beklentileri bir roman ile yanıtladı ve böylelikle 2010: Bir Uzay Efsanesi doğdu. 1982 yılında yayımlanan roman, 1984 yılında sinemaya da uyarlandı. Olaylar önceki hikayenin 9 yıl sonrasında, 2010 yılında başlar. 2001’in sonunda HAL‘ın devreden …

Bilimkurgu ve Arthur C. Clarke sözcüklerini duyduğumuzda aklımıza ilk gelen eserlerden biri muhakkak ki 2001: Bir Uzay Destanı oluyor. İthaki Bilimkurgu Klasikleri serisiyle bir kez daha okura sunulan bu efsaneyi daha iyi anlamak için, hangi şartlarda yazıldığına gelin bir göz atalım. Stanley Kubrick, 1964’ün bahar aylarında Arthur C. Clarke’tan “dillere destan bir bilimkurgu fikri” olup olmadığını soran bir mektup alır. O zamanlar, …

Yapay Zekâ (YZ)  terimi 1970’lerin sonundan beri enformatik bilimi ve bilimkurgu içinde giderek daha sık karşımıza çıkıyor. Bu terimi zaman zaman dilimizde AI (Artificial Intelligence) olarak da görebiliyoruz. Yapay zekâya geçmeden önce zekâ nedir sorusunu yanıtlamaya çalışalım. Zekâ sözcüğü aşağıdaki anlamlara gelebilir: Mantığı uygulama kapasitesi Anlayış İrade kullanabilme İletişim kurabilme yeteneği Kendi varlığının bilincinde olma Öğrenme yeteneği Duygusal bilgi edinebilme …

Dünyadaki birçok insan yaptıkları işleri tamamıyla robotlara bırakacak olmanın korkusunu yaşarken, kimsenin aklına bu meslek gruplarından birinin yazarlık olacağı gelmezdi. Ancak bir Japon yapay zeka programının ortak yazarlığını yaptığı kısa romanın, ulusal edebiyat ödüllerinde ilk aşamayı başarıyla geçmesi, hiçbir mesleğin söz konusu durumda güvende olmadığını gösteriyor. Robotun romanı şimdilik Edebiyat Ödülünü kazanamadı, fakat ileride kazanamayacağını kim iddia edebilir ki? Konpyuta …