“Bir ekosistem hakkında ekolojik açıdan cahil olanların anlamadıkları şey, bunun bir sistem olduğudur. Bir sistem! Bir sistem, sadece küçük bir köşesindeki hatalı bir hareket tarafından yok edilebilecek akışkan bir stabiliteye sahiptir. Sistemde, bir noktadan diğerine akan bir düzen vardır. Eğer bu akış engellenirse, düzen yıkılır. Bilgisizler bu yıkımı çok geç olana kadar fark etmeyebilir. Bu yüzden, ekolojinin en büyük işlevi, …

“Bilimkurgu yazarları kaçınılmazı öngörür. Zaten kaçınılmaz olan felaketlerdir, çözümleri değil.” -Isaac Asimov Bilimkurgu ile geleceğin dünyasını, teknolojinin evrimini, bilimsel keşiflerin insanlığa getireceklerini düşünebilmek kolaylaşır ve ilgi çekici bir hâl alır.  Zaman içerisinde bilimkurgu yazarlarının öngörü tutarlılığını görmek ve hayallerinin gerçek yaşama sızmasına şahit olmak hayranlık vericidir. Elbette, bilimkurgu yazarları birer kâhin değillerdir. Onlar, kurgularını bilimin ve aklın rehberliğinde yazarlar. Kabiliyetleri, …

İklim değişikliği, zamanın dillerden düşmeyen meselesi. Artık sadece küresel çevre sorunları tartışmalarının merkezinde değil, aynı zamanda gün ortası haberlerinde, ekonomik kriz ile birlikte karşımıza her gün bir vukuatı ile çıkmaya başladı. Oysa gezegenimiz Dünya, iklim krizini uzun zamandır geçiriyordu. Bilim insanları bir yandan iklim şüphecilerine laf anlatmaya çalışırken bir yandan da iklim değişikliği ile mücadele için araştırmalar yapıyordu. İklimdeki değişimin …

Bir zamanlar Dünya’mızı “Mavi Yeşil Gezegen” ismiyle anardık. Çocukluğumda, 2040’lı yıllarda, gezegenimiz sahiden mavi ve yeşildi. Gerçi iklim değişikliği ve su sorunları, o günlerde bile gözle görülür bir durumdaydı. Ancak umut da vardı. Yeşil yaşam alışkanlıkları, insanlığı sürüklenmekte olduğu felaketten kurtarabilirdi. Ama bunu anlamakta geç kaldığımız yetmiyormuş gibi, bir de gezegeni yaygara koparmak suretiyle kurtarmaya çalıştık. Son zamanlarda, 2070’li yıllarda, …

Gelecek çoktan yazılmış olabilir. Tarih gösteriyor ki bizi bekleyen ne varsa sıklıkla bilimkurgu sayfalarında dile getirilmiş. Türün tahmin geçmişi bin yıla yayılıyor. Yazarların Ay’a ayak basma ilhamı, Samsatlı Lukianos’un Ay’a uçan gemileri hayal ettiği M.S. 175’e kadar uzanıyor. Kurgu daima hayal kadar saf olmuyor. “En büyük yazarlarımızdan bazıları bir şeyler uydurmuyor, zamanın ruhundan bilimsel veya başka bir şekilde örnek alıyor,” diyor …

On yıllardır düşüncelerle bilgisayarları kontrol etme fikri bilimkurgunun konusuydu. Ancak şimdi heyecan verici bir buluşun neredeyse kıyısındayız. Soru şu: Bu, sorunları çözmekten ziyade daha fazlasına mı yol açacak? Bilimkurgu bazen geleceğe güzel bir rehber olabilir. Upgrade (2018) filminde kahramanımız Gray Trace ensesinden vurulup felç kalıyor, eşi ise öldürülüyordu. Çok geçmeden Trace’e, ünlü teknoloji yenilikçisi Eron Keen tarafından tasarlanmış ve yeniden …

Bütün meselenin ardında hikaye anlatıcılığı ile alakadar bir durum söz konusu. Serinin konusunda açık seçik ortada olan bir durumu elimizden geldiğince açıklamaya çalışacağız. Matrix serisindeki teknolojinin vardığı noktaya bakacak olursak, insanlık bir bataryadan başka bir şey değil. En azından insanlığın serinin kurgusundaki fonksiyonu makine, yani yapay zeka gözünde böyle. Tabii filmin geneline bakınca ve ilerleyen bölümlerdeki spiritüalizm göndermelerini de dikkate …

UNESCO verilerine göre, 2025’te dünya nüfusunun yarısı su sıkıntısı çekerken, 2 milyon kadar insan da su kıtlığını deneyimleyecek. Madem böyle bir durum söz konusu, öyleyse Sürdürülebilir Kalkınma Hedeflerinden altıncısını nasıl gerçekleştirebileceğiz? Başka bir deyişle, nasıl herkes insan kullanımına müsait suya eşit erişim hakkına sahip olacak? Şöyle ki, hakka sahip olmak başka, su kaynağına sahip olmak bambaşka şeyler. Cevabı hemen baştan …

Suyun toplanması, arıtılması, bertarafı, geri kazanımı veya yeniden kullanımı bireysel evlerin, sitelerin, sitelerden ve evlerden oluşan toplu sistemlerin, endüstrilerin, toplu tesislerin sorumluluğunda olsaydı su yönetimi çok daha iyi bir durumda olabilirdi. Çünkü böyle bir oluşumun varlığında her bir birey, tükettiği su miktarının ve kullanılmış su ile neler yapılabileceğinin bilincinde olurdu. Şimdi bu tüketilen su, “atık su” diye anılıyor. Atık su …

yüzyılda yaşamış herkes misali Galileo da Dünya gezegenini evrenin merkezinde sanırdı. Zaten bundan başka bir inanç da kutsal kitaba ters düşeceğinden zamanın kilisesi farklı bir bakış açısından hoşlanmayacaktı. Ancak Galileo teleskopunu alıp da Ay üzerinde çalışmaya başlayınca zamanın kabul görmüş inançlarına ve görüşlerine ters düşen bir şeyler olduğunu fark etti. Mesele inançlara ters düşmesinden öte, tıpkı Dünya gezegeninde olduğu gibi, …