Etiket Arşivleri: Enerji

Arthur C. Clarke’ın ünlü 2001 : Bir Uzay Efsanesi (1973) romanında ve Kubrick’in aynı isimli filminde (1968 yapımı) Ay üsleri konusu önemli bir yer teşkil eder. Sözü edilen eserlerde hem Sovyetlerin hem de ABD’nin (Clavius kraterinde) Ay’da üsleri bulunmaktadır. Bu yazımızda Sovyetler penceresinden bakarak Ay üssü hayalinin hikayesini anlatacağız. 1960’larda ABD ve Sovyetler arasında Ay yarışının iyice kızışmasıyla birlikte her …

Evrende termodinamiği aramaya gerek yok, çünkü her yerdedir ve termodinamik yasalar, bize günlük yaşantımızda kim olduğumuzu söylerken, evreni de anlamamızı sağlar. Bu olgunun güçlendirilmesinde entropinin katkısı yadsınamaz ve entropinin bizlerde uyandırdığı izlenimi, elbette, yine termodinamik yasalarla elde ederiz. Evren ve termodinamik arasındaki ilişkiyi anlamlandırabilmek için termodinamik hakkında temel seviyede bilgi verilmesi gerekiyordu ve serinin önceki bölüm yazısında da okumuş olmalısınız. …

Termodinamik, hayatın devamı için temel olan enerji konusunu ele alan heyecan verici ve çekici bir konudur. Bütün dünyada uzun süredir mühendislik öğreniminin temel bir parçası olmuştur. Termodinamik, mikroskobik organizmalardan bilinen ev gereçlerine, ulaşım araçlarına, güç üretim sistemlerine ve hatta bilimkurguya kadar evreni anlamlandıran her şeyin geniş bir uygulama alanına sahiptir. Bu makale serisinin ilk bölümünde, termodinamikte temel düzeyde bir anlayışı …

Haritaya baktığınızda Hollanda küçük bir ülkedir, ama gözünü Güneş Sistemi’ni koloni etmeye dikmiş durumda. (Gerçi o küçük ülke Türkiye’de birkaç katı tarım ve hayvancılık ihracatına sahip.) Mars’ta koloni kurmak üzere bir proje yürütüyorlar. Başka bir gezegende koloni kurmanın birçok teknik ayrıntısı var ama enteresan olan bu projenin maliyetini karşılama planları. Mars’ta koloni projesini planlayan şirket maliyeti televizyon yayını, reklam ve sponsorlardan karşılamayı …

Bir şekilde insanların tamamının Dünya’dan silindiğini hipotetik olarak düşünelim. Peki o zaman son yapay ışık kaynağı ne zaman sönerdi? Alan Weisman‘ın 2007 tarihli müthiş kitabı Bizsiz Dünya, insanlar birdenbire yok olsa yeryüzündeki evlere, yollara, gökdelenlere, çiftliklere ve hayvanlara ne olacağını tüm detayları ile işliyor. 2008 tarihli TV dizisi Life After People da aynı konuyu ele alıyor. Ne var ki bunların hiçbiri …

Kugelblitz (Almanca: Yıldırım Topu), teorik fizikte ışığın son derece yoğun bir hal alarak olay ufku oluşturmasına ve kendi içinde hapsolmasına denir. Genel göreliliğe göre eğer yeterli yoğunlukta radyasyon bir bölgede toplanırsa, uzay/zamanı bükebilecek düzeydeki bir objeye dönüşür. Çünkü genel göreliliğe göre enerji ve madde bazen aynı şekilde davranır. Bu yüzden enerji de madde gibi bir bölgede yoğunlaşabilir. Fakat buradaki anahtar cümle ”yeterli yoğunluk”tur. …

Son soru, ilk kez 21 Mayıs 2061’de, insanlık ışığa henüz yeni adım attığında soruldu. Sorulma nedeni beş dolarlık bir bahisti. Şöyle oldu: Alexander Adell ve Bertram Lupov, Multivac‘ın iki sadık teknisyeniydi. Dev bilgisayarın soğuk, tıkırdayan, ışıkları yanıp sönen yüzünün arkasında ne olduğunu bir insan ne kadar bilebilirse, onlar da o kadarını biliyordu. Hiç olmazsa artık tek bir insanın bütününü asla …

Star Trek evreni; warp sürücüleri, ışınlanma, evrensel tercümanlar, enerji yönlendirmeli silahlar (phaser) veya holografik simülatörler (holodeck) gibi oldukça ilginç teknolojilere sahiptir. Çoğu kişi, bu teknolojiler arasında gerçeğe en uzak olanının kopyalayıcılar (replicators) olduğunu düşünür. Çünkü Star Trek’in kopyalayıcıları, hayal edebildiğiniz hemen hemen her cismi, tek tuşla ya da tek bir sesli komutla var edebilirler. Tam zevkinize göre pişmiş bir biftek …

Bir nesneye dışarıdan verilen enerji farklı yollarla kendini gösterebilir. Havada duran bir çiviyi hayal edin. Eğer bir çekiçle vurursak harekete geçer; kazandığı enerji hareket enerjisine dönüşür ve ileri doğru fırlar. Fakat aynı çiviyi delinmeyecek kadar sert bir zemine çakmaya kalktığımızda işler değişir. Çivi hareket edemez, yani kinetik enerji kazanamaz. Ama yine de enerji bir yere gider; bu kez çekiç darbesi …

İnşası 19 yıl ve 1,1 milyon mesai saati süren ve stellarator adı verilen özel bir tür süper tokamak olan Wendelstein 7-X sonunda hazır. Tokamak, bir füzyon reaktörüdür. Sıcaklığı 150 milyon dereceye ulaşan (Güneş’in merkezinden onlarca kat daha sıcak) bir plazmayı torus denen simit biçimindeki manyetik bir kabın içinde tutmaya yarayan düzeneklerdir. Reaktör bu sıcaklıktaki plazmayı yarım saat tutabilecek. Stelleratörün farkı, torusun şeklinde …