Etiket Arşivleri: Astronomi ve Mitoloji

Perseus Takımyıldızına adını veren mitolojik kahraman, Medusa’nın başını kesmesiyle bilinir. Peki, göklerdeki ve mitolojideki Perseus ile Medusa’nın öyküsünde neler gizlidir? Gerek hikâyesi gerekse insanlığın kolektif bilinçdışındaki algısıyla en ilginç takımyıldızlardan biri olan Perseus’u gökyüzündeki kahraman gibi de düşünebiliriz. Zira Dünya’ya yaklaşık 89 ışık yılı uzaklıkta bulunan Perseus Takımyıldızı, adını Hellen yani Yunan mitolojisinin başta gelen kahraman figürlerinden biri olan Perseus’tan …

Milattan Sonra 2. yüzyılda yaşamış astronom Batlamyus tarafından listelenmiş 48 takımyıldızdan biri olan Orion, sadece gökyüzünde değil, mitolojide ve insanlığın ortak hafızasında da varlığını sürdürüyor… Geceleri gökyüzüne baktığınızda bir avcıyla karşı karşıya gelmeniz kuvvetle muhtemel. Bu cesur, atak, ölümsüz avcının adı Orion. Gezegenlere ve takımyıldızlara mitolojiden isimler verme geleneğine uygun olarak adını mitolojik bir kahramandan alan Orion takımyıldızı, Samanyolu Galaksisi’nin …

Mitolojide Hades, Pluto, Osiris gibi tanrılarla temsil edilen cüce gezegen Plüton, ölümün ve yeniden doğuşun arketipidir. Plüton’un karanlığı, sembolizmde bilinçdışını da ifade eder. Soğuk ve karanlık Plüton, artık gezegen olarak kabul edilmese de mitolojide ve sembolizmde önemli bir yere sahip. Plüton, 1930 yılında keşfedildiğinde Güneş Sisteminin dokuzuncu gezegeni olarak literatüre girmiş ve adını Roma mitolojisinin yeraltı tanrısı Pluto’dan almıştı. Peki, …

Neptün gezegeni mitolojide Poseidon, Neptunus ve Enki gibi su tanrılarıyla ilişkilendirilir. Su bir bilinçdışı sembolüdür ve insanlık deneyimlerini içeren bilinçdışı da belirsiz, ama bilgelik dolu bir alandır. Adını Roma mitolojisinin deniz ve su tanrısı Neptunus’tan alan Neptün gezegeni, gök gözlemiyle değil, matematiksel hesaplamalar ve çıkarım yoluyla keşfedildi. Fransız astronom Urbain Jean Joseph Leverrier, Uranüs’ün yörüngesindeki düzensizliklerin nedenini yıllarca araştırdı ve …

Astronom William Herschell’in 1781’de keşfettiği Uranüs, mitolojik zamanlarda bilinmiyordu. Gezegene Uranüs adını Alman gök bilimci Johann Elert Bode verdi. Gezegenin ismini aldığı Uranos, Yunan mitolojisinde ilk tanrıydı ve gökyüzünü simgeliyordu. Çıplak gözle görünebilen son gezegen Satürn olduğundan, eski çağlarda yaşamış atalarımız Satürn’ü bir sınır olarak kabul etmişti. Uranüs, Neptün ve Plüton’un keşfedilmesi için teleskobun geliştirilmesini beklemek gerekecekti. Satürn gezegenine adını …

Halkalı gezegen Satürn, mitolojide evrenin düzenini sağlayan, sınırlarını ve kurallarını belirleyen tanrılarla özdeşleştirilir. Enlil, Kronos, Saturnus, Ptah ve Karahan, Satürn ile ilişkili tanrılardır…   Satürn gezegenine gidecek olsanız ayak basacak bir toprak parçası bulamazsınız. Çünkü sistemimizin Güneş’e yakınlık bakımından altıncı gezegeni olan Satürn, tıpkı Jüpiter, Uranüs ve Neptün gibi gazdan müteşekkildir. Etrafını kuşatan halkalarıyla görkemli bir görünüme sahip olan Satürn, …

Güneş Sistemi’nin en büyük gezegeni olan gaz devi Jüpiter, mitolojilerde en güçlü tanrılarla eşitlenir. Marduk, Zeus, Iupiter ve Thor bu gezegenle ilişkilidir... Jüpiter’i birkaç kelimeyle tanımlamanız istenseydi ne derdiniz? “Güneş Sistemi’nin en büyük gezegeni”, “gaz devi”, “tamamen gazlardan oluşan devasa bir gök cismi”, “Güneş’ten uzaklığı bakımından beşinci sırada yer alan gezegen”… Evet, bunların hepsi doğru, ama Jüpiter insanlığın ortak hafızasında …

Güneş Sistemi’nin kızıl gezegeni Mars, mitolojilerde savaş tanrılarıyla özdeşleştirilir. Nergal, Ares, Mars, İndra, Tyr gibi tanrılar aynı zamanda yıkımı ve ateşi de temsil eder… Kızıl rengini yüzeyinde yoğun olarak bulunan demir oksitten alan Mars, ezelden beri savaş tanrılarıyla ilişkilidir. Herhâlde insanlığın ortak belleğinde kendine yer bulan bu eşleştirmede, Mars’ın ateşi ve kanı çağrıştıran renginin de rolü vardır. Mars denince akla …

Güneş Sistemi’nin en sıcak gezegeni Venüs, mitolojilerde aşk ve güzellik tanrıçalarının sembolüdür. Venüs’ün yeryüzünden gözlemlenen hareketleri ise bu gezegenle ilgili mitolojik anlatıların temelini oluşturur. Venüs, kelimenin tam anlamıyla bir cehennem. Sıcaklığın yüzeyde 425 °C’yi bulduğu bu gezegende yaşamanın imkânı yok. Güneş’e yakınlık bakımından ikinci sırada olan Venüs’ün sıcaklık konusunda ilk sıraya yerleşmesinin nedeni ise sülfirik asit ve karbonmonoksit bulutlarıyla dolu …

Adını Roma tanrısı Mercurius’tan alan Merkür, hızla ve iletişimle ilgilidir. Helen ve Roma mitolojilerinde Merkür’le ilişkili ilahların “tanrıların habercisi” olarak anılmasının temelinde de bu yatar. Merkür denince çoğu kişinin aklına ilk olarak hız gelir. Neden derseniz, Merkür’ün Güneş etrafındaki dönüşünü 88 günde tamamladığını size hatırlatırız. Yani bir Dünya yılı 365 gün altı saatken, bir Merkür yılı sadece 88 gün sürer. …