Bilimkurgu Kulübü Bu Sitede Gelecek Var!
Yeni bir araştırmaya göre, 75 milyon yıllık bir yavru tiranozor fosili, apeks yırtıcıların neden besin zincirine hükmettiğini açıklamaya yardımcı oluyor. Science Advances adlı hakemli dergide yayımlanan bir çalışmaya göre, bilim insanları kısa bir süre önce Kanada’nın Alberta eyaletinde, 75 milyon yıl önce yaşamış Tyrannosaurus rex‘in kuzeni olan 4 metre uzunluğundaki Gorgosaurus libratus fosillerini inceledi.[1]
Gorgosaurus‘un da dâhil olduğu Tyrannosaurlar, zamanlarının en korkunç yırtıcılarından bazılarıydı. Kanıtlar, eski tiranozorların tipik olarak büyük otçulları yediğini gösteriyor.
Ancak bu örneği benzersiz kılan, tiranozorun midesinde kuş benzeri iki dinozorun iyi korunmuş fosilleşmiş kalıntılarının bulunması; bu da gençlerin yetişkinlerden farklı olarak nasıl avlandığına dair fikir veriyor. Araştırmanın eş yazarı Darla Zelenitsky şöyle diyor:
“İlk kez büyük bir tiranozor türünün iskeletinin içinde bu kadar iyi korunmuş mide içeriği bulundu.”
T. rex, Nasıl Apex Bir Avcıya Dönüştü?
Buldukları fosilin ağırlığı 700 kilonun üzerinde. Bu, bir yetişkinin kütlesinin sadece %10’u kadar. Beş ila yedi yaşları arasında, yani çok genç yaşta öldüğüne inanılıyor. Fosil ilk olarak 2009 yılında Kanada’daki Dinosaur Provincial Park’ta bulundu. Araştırmaya göre yetişkinler ve yavrular av için rekabet etmiyordu: Tiranozorlar yavruyken, dar kafatasları, bıçak benzeri dişleri ve uzun ince arka bacakları nedeniyle daha küçük avları arıyordu. Bununla birlikte, araştırmaya göre yetişkinler, büyük kafataslarına ve büyük dişlere sahipti ve daha büyük avları alabilecek kemik kırıcı ısırıklar üretebiliyordu.
Araştırmacılar, yavruların yetişkinlerle rekabet etmemesi nedeniyle bu durumun yavru ve yetişkin tyrannosauridlerin aynı ekosistemde sınırlı bir çatışma ile bir arada var olmalarına izin verdiğini ve muhtemelen türlerin besin zincirinin tepesine hâkim olduğunu bildirdi. Çalışmada, uzmanlar şöyle yazıyor:
“Tyrannosauridler yaşam süreleri boyunca hem mezopredatör hem de apeks predatör rollerini üstlendi, bu da evrimsel başarılarının anahtarı olabilecek bir faktör.”
T. rex, Akıllı ve Seçici Bir Avcıydı!
Çalışmaya göre, tiranozorun avının fosilleşmiş kalıntılarına bakan araştırmacılar, avın yalnızca arka bacaklarına dair kanıtlar buldu; bu da tiranozorun yemek için hayvanların etli butlarına odaklandığını gösteriyor. Çalışmanın yazarlarından François Therrien şöyle diyor:
“Göğüs kafesinin içindeki kaya, içinde ne saklı olduğunu ortaya çıkarmak için çıkarıldı. Bir de ne görsünler, midesinde her ikisi de bir yaşından küçük olan iki yavru dinozorun tam arka bacakları bulunuyordu.”
Seçici bir damak tadı, yüksek bir zekâ seviyesiyle ilişkilendirilebilir. Örneğin orkalar, bugün Dünya’daki en zeki deniz hayvanlarından biri olarak kabul ediliyor ve bazen köpekbalıklarını sadece karaciğeri için hedef alıp vücudun geri kalanını kıyıya vurup çürümeye bırakarak kötü bir şekilde seçici yiyiciler olarak biliniyor. Wisconsin’deki Carthage College’da biyoloji doçenti olan ve araştırmada yer almayan Thomas Carr, Wall Street Journal‘a yaptığı açıklamada, yavruların “akıllı, seçici yiyiciler” olduğunu söylüyor.
Tiranozorların kendi zamanlarının orkaları olduğunu söylemek biraz abartılı olabilir. Ancak tiranozorların sadece acımasız yırtıcılar değil, aynı zamanda zeki yırtıcılar olduklarını söylemek muhtemelen güvenlidir. Başka bir deyişle, bugün insanların bir arada yaşamak isteyeceği bir hayvan değillerdi.
Kaynaklar ve İleri Okuma
- Çeviri Kaynağı: Business Insider | Arşiv Bağlantısı
- ^ F. Therrien, et al. (2023). Exceptionally Preserved Stomach Contents Of A Young Tyrannosaurid Reveal An Ontogenetic Dietary Shift In An Iconic Extinct Predator. American Association for the Advancement of Science (AAAS). doi: 10.1126/sciadv.adi0505. | Arşiv Bağlantısı
