Etiket Arşivleri: Makine

Bilimkurgu ve Ludizm

ludizm ve bilimkurgu

1811-1816 yılları arasında, kendilerine “Ludistler” adını veren gizli bir topluluk İngiltere’deki fabrikalarda tekstil makinelerini parçalamıştı. Bugün, “Ludist” kelimesi çağ dışı kalmış, teknoloji karşıtı gericileri ifade etmek için aşağılayıcı bir terim olarak kullanılıyor (Türkçede Ludistlerin karşılığı olarak “makine kırıcılar” tabirinin kullanılmasının bir gerekçesi de bu denilebilir – ç.n.). Ve bu kullanım tercihi, tarihin gerçekten de kazananlar tarafından yazıldığını kanıtlayan başka bir …

Devamını gör »

Doğru Formül, Yanlış Laboratuvar: Terminator Salvation

Terminator Salvation

Bilimkurgu sinemasının gelmiş geçmiş en büyük ve önemli külliyatlarından biri de Terminator serisidir. Ülkemizde zamanında ‘Yokedici‘ adıyla vizyona giren bu serinin 1984 tarihli ilk filminde gelecekten gelen bir siborg, Sarah Connor adlı bir kadını öldürmeye çalışıyordu. Çünkü Connor, gelecekte insanlarla makineler arasında çıkacak savaşta insanlığa önderlik edecek ve insanların savaşı kazanmalarını sağlayacak olan John Connor’ın annesiydi. Kendi zaman dilimlerinde başarısız …

Devamını gör »

Dünden Bugüne Robotlar #6: Robotların Geleceği

dunden bugune robotlar 6

Yazı dizimiz boyunca robotların gelişimini ilk evrelerden itibaren incelemeye çalıştık. Peki ya gelecekleri? Robotların geleceği ile ilgili bir tahminde bulunmak gerekirse, bu tahmin sayısal ile sosyal disiplinlerin beraber çözeceği bir alana işaret ediyor. Birçok bilimkurgu eserinde, robotların insanlara eşlik ettiğini, bizlerden üstün olduğunu veya insanlığa karşı düşmanlık beslediğini gördük. Bilindiği gibi robotlar, çeşitli endüstrilerde milyonlarca insanın yerini aldı ve bu …

Devamını gör »

İnsanlardan Enerji Hasat Etmek Mümkün mü?

matrix morpheus insan enerji pil

Matrix bütün bir dünyanın yanılgı olabileceği konusunda ta Antik Yunan’dan beri devam eden düşüncenin sanatta vücut bulmuş en etkileyici hâllerinden biri olabilir. Matrix’in konusu kabaca, Neo isimli karakterin gerçek bir birey değil de, dünyaya hükmeden makinelere enerji sağlayan milyonlarca köleden biri olduğunu ve bu durumu anlamasın diye (diğerleriyle birlikte) uçsuz bucaksız bir rüyaya yatırıldığını keşfetmesi üzerinedir. Bildiği bütün yaşam aslında …

Devamını gör »

Hayatta Kalma İsteği Yapay Zekâyı Bir Sonraki Seviyeye Taşıyabilir

duygusal robot

Araştırmacılar, biyolojideki homeostaz ilkesi sayesinde daha akıllı robotların tasarlanabileceğini savunuyor. İşin sırrı ise duygularda gizli. A.I. filminde Haley Joel Osment‘in canlandırdığı duygusal çocuk David gibi, bilimkurgu duyguları olan robotlarla dolu. Ancak gerçek hayatta, henüz sadece belirli görevleri yerine getirebilen birer çelik yığınından ibaretler. Yine de Kingson Man ve Antonio Damasio isimli nörobilimciler, robotlara duygu bahşetmenin bir yolu olabileceğini söylüyor. Bilim …

Devamını gör »

Bir Roman, Bir Film: Carl Sagan’ın Mesaj’ına Kapsamlı Bir Bakış

contact-mesaj

Argus Projesi’ndeki radyo teleskopların tam da doğru zamanda Vega yıldız sistemini dinliyor olması büyük bir şanstı. Eğer o gece o teleskoplar o yıldıza çevrilmemiş olsa, bilim insanları dünya dışı yaşama dair sinyalleri hiçbir zaman alamayabilirdi. Şans eseri, o sırada asal sayıların yayımlandığı o sinyal alındı ve dünya tarihi sonsuza dek değişti. Carl Sagan‘ın ünlü romanı Contact (Mesaj, Say Yayınları), kısaca …

Devamını gör »

Ömrümüzün Bütün Çağları ve Dünya Tarihi

İlk çağ insanlarını konu alan diziler, filmler, belgesellerde dönemin aristokratları çoğunlukla şımarık, bencil, acımasız ve haz düşkünü olarak tasvir ediliyor. Bütün bu olumsuz özelliklerine rağmen bir yandan da renkli ve özgür düşünceli insanlar olmaları onları sempatik kılıyor. Hristiyanlık öncesinde yaşamış insanların belirgin zihniyet farklılığı tek tanrılı dinlerin ölçülü ve ahlaklı olmayı vazederek insanlığı epeyce törpülemiş olduğunu gösteriyor. Demek ki Neitzsche’nin …

Devamını gör »

Pozitivist Perspektiften İnsanın Makineleşmesi Üzerine Bir Savunma

Sıkça sorabileceğiniz sorular en sonda olacaktır, direkt oraya inmeniz de mümkündür. Öncelikle savunmama başlamadan önce birkaç kilit bilgiyi sekiz maddede listelemek istiyorum ki yazımda kullandığım üslup ve gittiğim yol iyi anlaşılsın. 1) Herkesin malum olduğu üzere insanlardan önce dinozorlar vardı, yüz milyonlarca yıl hüküm sürdüler. Onlardan önce de böceklerin ve kabukluların hükümranlığını gördü Dünya’mız. Eğer daha da geriye bakacak olsaydık …

Devamını gör »

Orta Çağ’da Fütürist Bir Mühendis: İsmail El Cezeri

Rönesans dahilerinden Leonardo Da Vinci’nin helikopter, denizaltı vb. mekanik çizimlerinin, fütürist tasarımlarıyla bilimkurguseverlerin hayranlığını kazandığı malum. Peki bu eşsiz beynin esin kaynağı olan bir başka dahinin ondan birkaç yüz yıl evvel Anadolu topraklarında yaşamış olduğunu biliyor muydunuz? Tam adı “Bedi‘uz-zemân Ebû el-‘İzz b. İsmaî‘l b. el-Rezzâz el-Cezerî”, yaygın bilinen ismiyle “İsmail El Cezeri” olan bu öncü kişinin, 1181-1206 yılları arasında …

Devamını gör »

Yakın Geleceğin Gözdeleri: İyonik Robotlar

Evrim, konaklarını çılgınca ve karmaşık şekillerde kontrol eden parazitlerinki gibi pek çok zekice adaptasyonu ortaya çıkardı. Fakat evrim, hiçbir zaman dönen çarklar ve pervaneler yerine iyonları hızlandırarak robotlara güç vermenin harika bir yolu olan iyon itkisini hayal edememişti. Bu teknoloji hala çok erken bir evrede olsa bile, bir gün daha önce görülmemiş uçan makinelere öncülük edebilir. Uzay aracı bağlamında iyon …

Devamını gör »