Etiket Arşivleri: Fizik

Kuantum Devrimi #1: Kuantum Öncesi

Yüzyılın başında atom altı seviyedeki yeni bulgular ve bu bulgulara uygun yaklaşımlar doğrultusunda şekillenen “kuantum fiziği”, dünyaya bakışımızı ve kâinat tasavvurumuzu kökten değiştirmesi yönüyle devrimsel nitelikte bir gelişmedir. Bu yazı dizisinde, Kuantum Devrimi’nin muhteşem serüvenine bir giriş yapacak; Planck, Einstein, Bohr, De Broglie, Heisenberg, Schrödinger gibi ‘devrimin çocukları’nı tanıyacak ve kuantum fiziğinin düşünce dünyamıza kazandırdığı bir takım ‘garip’ kavramları inceleyeceğiz. Kuantum’un …

Devamını gör »

Solucan Delikleriyle Yolculuk Mümkün mü?

solucan deligi

Interstellar (Yıldızlararası) filminde astronotların yaptığı gibi evrenin en ücra köşelerine seyahat etmeyi düşünen bilimkurgu hayranlarının çok da heyecanlanmasına gerek yok! Solucan delikleri (Cristopher Nolan’ın Interstellar filminde anlatıldığı üzere) uzay/zaman yapısında açılan ve bir galaksiden diğerine hızlı bir yolculuk sağlayabilecek teorik tünellerdir. Intersellar filminin danışmanı, yapımcısı ve Kaliforniya Teknoloji Enstitüsü’ndeki ünlü astrofizikçi Kip Thorne’a göre solucan delikleri, Einstein’ın Genel Görelilik Teorisi’ne …

Devamını gör »

Işık Hızı Neden Aşılamaz?

Birçok insan için ışık hızının sabit olması rahatsız edici ve pek de inandırıcı olmayan bir olgudur. Işıktan hızlı gidemeyişimiz gerçeğine burun kıvırırlar. Maxwell Denklemlerine falan girmeden bu konuyu anlamak için çok basit bir benzetmeyi kullanabiliriz. Dominolar! Diyelim ki bir odaya bir sıra halinde dominoları dizdik ve bir tanesine fiskeyi vurduk? Ne olur? Dominolar birbirini devirmeye başlarlar… Peki, devrilen dominoların hareketi …

Devamını gör »

Tamamı Aynayla Kaplı Bir Odada Işık Yakarsak Ne Olur?

Bu tip bir soru, bir yerde termodinamiğin 1. yasasını ihlal etmeyi hedeflemektedir. Sorunun özünde şu yatar: Eğer ki bir hidroelektrik santralinden suyun akışı ile elektrik elde ediyorsak, pompayla akan suyu yukarı gönderip tekrar tekrar akıtsak sonsuz enerji elde edemez miyiz? İnsanlık, sınırsız enerjinin hayalini her zaman kurmuştur, buna dair bugüne kadar birçok yalan söylemiştir (YouTube’da bolca örneğini görebilirsiniz); ancak bu …

Devamını gör »

Okuldayken Albert Einstein’ın Matematiği Kötü müydü?

Matematik ile arası hoş olmayan birçok kişi için bir avuntudur bu aslında. “Einstein’ın bile matematiği kötüymüş, benim ki nasıl iyi olsun?” gibilerinden. Peki gerçek bu mudur acaba? Yanıt gayet basit. Hayır, kötü değildi. Bu bir şehir efsanesidir. Albert Einstein küçük yaşlardan itibaren dahi seviyesinde IQ puanına sahipti ve özellikle de matematik ve fizik derslerinde sıra dışı bir öğrenciydi. Lisedeyken matematik …

Devamını gör »

NASA’nın WARP Motoru ve Popüler Bilim

“NASA’nın testleri geçen WARP sürüşü motoru insanları Mars’a birkaç haftada götürebilecek.”- The Sun, 7 Kasım 2016. WARP motorları, solucan tünelleri belki yarım yüzyıldan fazladır bilimkurgu film ve romanlarının vazgeçilmezlerinden. Aerodinamik bir şekilde güzelce tasarlanmış bir gemiyle galaksi içinde şöyle bir tur atmaya kalkmak ışık hızında bile yüz binlerce yıl alacakken, buna ne enerji ne binlerce neslin ömrü yetebilecekken nasıl olmasın? …

Devamını gör »

Ant-Man’in Bilimsel Analizi

Ant-Man

Bilimkurgu ve fantazi türünün ilgi çeken konularından biri de kahramanın boyutunun diğer nesnelere göre değişmesi, özellikle de küçülmesidir. 1865 yılında “Alice Harikalar Diyarında” yayımlandığından beri bu konu çeşitli filmlere ve romanlara konu oldu. Bu konuda en çok bilinen filmler arasında Fantastic Voyage (Fantastik Yolculuk, 1966), Innerspace (İçimde Biri Var, 1987), Honey, I Shrunk the Kids (Eyvah Çocuklar Küçüldü, 1989) ve …

Devamını gör »

Bir Hayaletin Peşinde: Stephen Hawking

Yıldızlar ilginç nesneler. Bulutsuz her gece ortaya çıkarlar. Bulutsuz her gece kör olmayan herkes onları görebilir. Ilık yaz geceleri çiftlerin romantik fonu olurlar. Belki bin yıllar boyunca çöllerde, denizlerde geceleri insanların yönle ilgili tek referansını oluşturdular. Ama kaç kişi o parıldayan şeylerin ne olduğunu merak eder? Kaç kişi onların ne olduğuyla ilgili ortalama doğru bir fikre sahiptir? Güneş’in ancak ortalama …

Devamını gör »

Evren Bir Simülasyon mu?

the-matrix-code

2003 yılında felsefeci Nick Bostrum, ortaya çok ilginç bir soru attı. Biz, çevremizdeki canlılar, yaşadığımız dünya, hatta evrenin tamamı, ileri bir uygarlık tarafından tasarlanmış bir simülasyon olabilir mi? Yani, bildiğimiz anlamıyla “gerçek” dediğimiz her şey, sadece modellenmiş, ayrıntılı bir yazılımın kodlarından mı ibaret? Bu oldukça ilginç soru, felsefi bir problem olarak değerlendirildi ve geçtiğimiz yıllarda bilim ve felsefe çevrelerinde heyecanla …

Devamını gör »

Işık Hızı Neden Sabittir?

isik hizi neden sabittir

Bilim çoğunlukla kurgusal bir yapıdır, bilimsel kuramlar belli çerçeveler içinde anlaşılır. Bu çerçeveler, aslında temelinde bazı varsayımlar ve gözlemler yatan matematiksel yapılardır. Çerçeveler, olguları modellememizi sağlarlar. Bu çerçeveler şunlardır: Klasik Fizik, Görelilik (Özel ve Genel), Kuantum Elektrodinamiği, Standart Kuram, Sicim Kuramları (henüz tamamlanmadı). Var olan her türlü bilimsel olguyu (mesela ışık) bu çerçeveler içinde anlamaya çalışırız. Burada ışık hızının sabit …

Devamını gör »