Etiket Arşivleri: Feminizm

Bilimkurguda Kadının Dönüşümü

Eylül, 1992’de Mae Jemison, Endeavour ile yörüngeye çıkan ilk Afroamerikalı kadın oldu. Bu muhteşem başarıyı elde etme yolundaki rol modelleri sorulduğunda, listenin başındaki isim Star Trek’in önemli karakteri Teğmen Uhura’dan başkası değildi. Bu, bilimkurgunun kadınlara yaratıcı olma, keşfetme, hayal kurma ve Mae Jemison örneğinde olduğu gibi yıldızlara ulaşma konusunda nasıl ilham verdiğini gösteren örneklerden sadece biri. O günden bu yana …

Devamını gör »

Bilimkurgunun Kayıp Sesleri

Kadınların tarihin hangi aşamasında bilimkurgunun “erkek egemen” dünyasına dâhil oldukları tartışmalarında geleneksel bir görüş hâkimdir. Bu görüş, bilimkurgunun 1960’lar ve 70’lere, yani feminizmin sahneye çıkışına kadar neredeyse yalnızca erkekler tarafından yazıldığını savunur. Ancak Georgia Teknoloji Enstitüsü’nün Edebiyat, Medya ve İletişim Okulu’nda bilimkurgu dersleri veren Profesör Lisa Yaszek eski dergileri karıştırdığında çok farklı bir hikâye keşfeder. Önce Yaszek’in kim olduğuna bir …

Devamını gör »

Feminist Bir Ütopya: Houston, Houston Duyuyor musun?

houston duyuyor musun - kapak

“Eşit muamele görsek biz kadınlar da erkekler kadar katkı sunardık elbette!” Gerçek adı Alice Bradley Sheldon olan fakat 1967’den ölümüne dek James Tiptree Jr. mahlasını kullanan yazar, 1915’te ABD’de doğdu. Yazarlığın erkek işi olduğu fikrinin dillendirildiği bir dönemde erkek mahlası kullanarak eserler yazdı. Kimliğini ilk açık ettiği kişilerden biri de yakın dostu ve aynı zamanda bilimkurgunun ABD’deki en büyük temsilcilerinden …

Devamını gör »

Barbarella, Under the Skin ve Bilimkurguda Kadın Paradigmaları

Bilimkurgunun diğer türlere kıyasla güçlü kadın karakterlerle daha sık karşılaştığımız bir tür olduğunu söyleyebiliriz. Pek çok bilimkurgu filminde erkeklerle eşit roller üstlenen kadınlar görürüz. Mesela türün en gözde filmlerinden Alien’ın Ripley’si, diğer bir gişe rekortmeni olan Terminator’ünse Sarah Connor’ı vardır. Bununla birlikte gerek eski gerekse yeni bilimkurgu filmlerinde, toplumsal cinsiyet ve cinsellik dinamiklerinin postmodern biçimlerde temsil edildiklerine de şahit oluruz. …

Devamını gör »

Feminist Bilimkurgunun Evrimi

feminist bilimkurgu ve kadin

Bilimkurgu, çoğunlukla “erkeksi” bir tür olarak görülür. Oysa devasa bilimkurgu çatısının altı, toplumsal cinsiyet kurallarını eğip bükmeye cesaret eden, adil ve eşit bir dünya tasavvur etmeye çalışan ve insanlığı patriarkal sistemin korkutucu gerçeklerine karşı uyaran kadın yazarların hayalleriyle doludur. Feminist bilimkurgu olarak addedilen bu alt tür, feminizmin yaygınlaşmasıyla daha da büyümüş, kadın sorunlarının yanında ırkçılık ve çevrecilik gibi insan uygarlığının …

Devamını gör »

Feminist Uzay Operası: Bir Kadın Astronotun Anıları

bir kadin-astronotun-anilari-kapak

Ursula K. Le Guin, Mary Shelley, James Tiptree Jr, Margaret Atwood, Octavia E. Butler… Erkek hegemonyasının üst seviyede olduğu bu türde kendi varlıklarını sürdüren nice kadın yazar var. Naomi Mitchison da onlardan biri. 1 Kasım 1897’de doğan Mitchison, çoğunlukla tarihi romanlar kaleme aldı. 1931’de yazdığı Mısır Kralı ve Bahar Kraliçesi, 20. yüzyılın önde gelen tarihi romanlarından biriydi. Bilimkurgu türündeki ilk …

Devamını gör »

Distopik Kurguda Feminizm

distopya kadin feminizm

Son zamanlarda dünyada neler olup bittiğiyle ilgilenen hemen herkes, hiç değilse bir kez “bir distopyanın içinde yaşıyoruz” diye düşünmüştür. Zira insan uygarlığının geleceği adına bir olasılık olarak gördüğümüz distopik kurgu, neredeyse gerçeğin kendisi hâline gelmiş durumda. Siyasi liderler, medyada Orwellvari bir dili benimseyip yalanları “alternatif gerçekler”, gerçekleri ise “sahte haberler” olarak adlandırmaya başladı. Dünya genelinde siyasette inançlar ve önyargılar, rasyonel …

Devamını gör »

Yazarının Kaleminden Zamanın Kıyısındaki Kadın

Gelecekte geçen Zamanın Kıyısındaki Kadın gibi bir romanı insan neden yazar? Geleceği yazmak onu öngörmeye çalışmakla ilgili değildir; ben burada Nostradamus olmaya çalışmıyorum. Bu tür bir yazının amacı, ilerleme veya zarar için mevcut eğilimleri tahmin ederek bugünü etkilemektir. Kimse geleceği öngöremez. Eğer önümüzdeki bir yıl veya birkaç ay ve hatta birkaç hafta içinde olabilecek olayları öngörebilseydik, boşanma oranlarımız sıfıra iner, …

Devamını gör »

Under the Skin: Derinin Altında Gerçekte Kim Var?

(Dikkat, yazıda filmin sonuna dair sürprizbozan-spoiler içerik bulunmaktadır ama bunları bilerek filmi izlerseniz sürükleyiciliği artabilir) Derinin Altında (Under The Skin) İngiliz yönetmen Jonathan Glazer’ın 2013’te gösterime giren ve bilimkurgunun yaşayan ikonik yüzlerinden Scarlett Johansson’ın başrolde oynadığı psikoseksüel bir bilimkurgu gerilim filmi. Uluslararası arenada pek çok ödüle aday olup kazanan film, İskoç kökenli yazar Michel Faber’ın 2000 yılında yayımlanan aynı adlı …

Devamını gör »

Distopik Düşler: Feminist Bilimkurgu Geleceği Nasıl Öngördü?

Mary Shelley’den Margaret Atwood’a, feminist bilimkurgu yazarları yaşamanın farklı biçimlerini hayal ederek, bizi “işleri başka türlü yapabilir miyiz” diye sormaya teşvik ettiler. Margaret Atwood’un eskimeyen distopik romanı Damızlık Kızın Öyküsü TV dizisi olarak da karşımıza çıktı. 1985 yılında yayımlanan roman, üreme haklarıyla ilgilenmesi, teokratik bir yönetimin ABD’de aniden güç kazanması, pandomimleştirilmiş İslami Fanatikleri konu etmesi ile güncellik ve zamanlama açısından …

Devamını gör »