Etiket Arşivleri: Bilim

Hiç bilimkurgu okumamış veya izlememiş olsanız bile, bilimkurgunun nasıl bir şey olduğuna dair bir fikriniz vardır. Uzay operasının, bilimkurguyu en iyi temsil eden biçimlerden biri olduğu söylenebilir. İlk kez 1920’lerde pıtrak gibi çoğalan dergilerden çıkarak bilimkurgunun 1960’lara dek süren Altın Çağı boyunca evrimleşen uzay operalarında yok yoktu: Aksiyon ve heyecan, galaktik imparatorluklar, ticaret yapabileceğiniz acayip yaratıklar, kahraman mühendisler ve çatlak …

1966 yılında “Star Trek” isimli bir televizyon dizisi, Kaptan Kirk’ün mürettebatıyla uzaktan konuşmak için açıp kapattığı bir cihaz olan Communicator’ı tanıttı. Yıllar sonra, 1990’ların ortalarında Motorola, ilk flip telefon olarak kabul edilen ve bilimkurgu serisindeki iletişim cihazından açıkça ilham alan StarTAC model telefonunu piyasaya sürdü. Benzer şekilde, 1968’de vizyona giren “2001: A Space Odyssey”, artık çoğumuzun aşina olduğu görüntülü arama …

Bilim, Teknoloji ve Toplum çalışmalarında “sosyoteknik tahayyüller” şöyle tanımlanıyor: “Sosyal hayata ve sosyal düzene dair kolektif olarak hayal edilen unsurların bilimsel ve teknolojik projelerin tasarımındaki ve gerçekleşmesindeki yansımaları” (1). Türkçede “sosyoteknik tasavvurlar” olarak da kullanılan terim (2) asıl olarak ulusal çaptaki projelere yönelik olsa da, uzay çalışmalarının hem işbirliği hem de bir yarış olarak uluslararası niteliği, kavramın bu bağlamdaki anlamının …

Bugünlerde en çok tartışılan konulardan birisi, Türk toplumundaki aşı karşıtlığı… Milyonlarca vatandaşın sırası gelmesine rağmen aşı olmadığı haberleri basında epeyce yer alıyor. Koronavirüs salgınına karşı elimizdeki en etkili silah olan aşılar konusunda ne yazık ki toplumun kafası oldukça karışık. Bu kafa karışıklığı ve beraberinde getirdiği aşı karşıtlığı, çoğumuzu şaşırtıyor; ancak aslında ortada o kadar da şaşırtıcı bir durum yok. Evrim …

Star Trek ilk yayımlandığında, yıldız gemisi Atılgan‘ın donandığı teknoloji neredeyse akıl almaz görünüyordu. Bugün ise günlük hayatta kullandığımız kişisel cihazlarımızın ayak izlerini, 60’lı yıllarda ilk kez bilimkurgu yazarlarınca hayal edilmiş olan bu tasarımlara dek sürmek mümkün. Orijinal seride Kaptan Kirk karakterine hayat veren William Shatner, Amerikan Ulusal Havacılık ve Uzay Dairesi (NASA) ile yaptığı bir röportajda “Bilimkurgu tamamen hayal ürünüdür,” …

Ya evrenin hiç başlangıcı yoksa ve zaman, Büyük Patlama ile evren var olmadan öncesinde, sonsuza kadar “esniyorsa“? Bu, kütleçekiminin, ışığın farklı dalga boylarında uzay-zaman üzerindeki etkilerinin farklı hissedilmesinden ötürü “gökkuşağı kütleçekimi” adı verilen bir olguya dayanıyor. Gökkuşağı kütleçekimi 2000’li yılların başında çok büyük cisimlerin dünyasını konu edinen genel görelilik ile çok küçük cisimlerin dünyasıyla ilgilenen kuantum mekaniği arasındaki vadiyi doldurmak …

“Posthümanizm insanı birden fazla söylemde (evrimsel, ekolojik, teknolojik) merkeziyetçilikten uzaklaştırmakta kalmayıp aynı zamanda insan doğasındaki hümanistik, insanbiçimci, normatif kavramları tartışmaya açmıştır.” -İnsanı Yeniden Düşünmek – Kolektif Posthümanizm nedir sahiden? Bunu anlamak için öncelikle hümanizme ve doğuş hikâyesine bakmak gerekir. Destan ve mitik anlatılarda başrolde daima tanrılar bulunur. Bunun nedeni de doğayı, doğal olayları izah etmeye çalışan insanın böylesine devasa bir …

NPR’nin haberine göre, uluslararası bir bilim kuruluşu tarafından insan ve maymun melezi embriyolar üretildi. Peki amaç neydi? Evrimi hızlandırarak farklı yönlere mi saptırmak? İnsan varlığını egzotik renklerle mi boyamak? Yoksa sapkın bir çağın kapılarını mı aralamak? Aslında cevap karmaşıklıktan çok uzakta. Bilim dergisi Cell’e yapılan açıklamada, bu embriyoların organ nakilleri için kullanılacağı belirtildi. Yani yakın gelecekte bu embriyolar ile bir …

Başlığı okur okumaz eminim ki aklınıza meşhur bilimkurgu filmi Jurassic Park –ve ardından Jurassic World serisi- geldi. Bu filmlerde, fosilleşmiş sivrisineklerdeki dinozor kanı DNA’sı kullanılarak, soyları 65 milyon yıl önce tükenen dinozorlar genetik mühendisliği teknikleriyle yeniden hayata getiriliyordu. DNA molekülünün yarılanma ömrü (521 yıl) nedeniyle, bir fosil örneğinden sağlam DNA bağı elde edebilmenin teorik limiti 6.8 milyon yıl olarak hesaplanıyor …