Etiket Arşivleri: Astronomi

Astronomi ve Mitoloji #6: Jüpiter

mitoloji jupiter

Güneş Sistemi’nin en büyük gezegeni olan gaz devi Jüpiter, mitolojilerde en güçlü tanrılarla eşitlenir. Marduk, Zeus, Iupiter ve Thor bu gezegenle ilişkilidir... Jüpiter’i birkaç kelimeyle tanımlamanız istenseydi ne derdiniz? “Güneş Sistemi’nin en büyük gezegeni”, “gaz devi”, “tamamen gazlardan oluşan devasa bir gök cismi”, “Güneş’ten uzaklığı bakımından beşinci sırada yer alan gezegen”… Evet, bunların hepsi doğru, ama Jüpiter insanlığın ortak hafızasında …

Devamını gör »

Su Dünyaları Hipotezi: Ya Fazlası Zararsa?

su gezegen

Fermi Paradoksu‘nun olası çözümleriyle ilgili yazı dizimize tekrar hoş geldiniz. Bu yazı dizisinde fizikçi Enrico Fermi’nin ünlü sorusu, “Uzaylılar nerede?”nin olası çözümlerini inceliyoruz. Bugün, büyük sessizliğin sebebi olarak evrendeki gezegenlerin aslında fazla “sulu” olma ihtimalini ele alacağız. 1950 yılında Enrico Fermi, Los Alamos Ulusal Laboratuvarı’nda Manhattan Projesi üzerinde çalışırken meslektaşlarıyla öğle yemeği yiyordu. Söylendiğine göre, sohbet dönüp dolaşıp uzaylılara ve …

Devamını gör »

Astronomi ve Mitoloji #5: Mars

mitolojide mars

Güneş Sistemi’nin kızıl gezegeni Mars, mitolojilerde savaş tanrılarıyla özdeşleştirilir. Nergal, Ares, Mars, İndra, Tyr gibi tanrılar aynı zamanda yıkımı ve ateşi de temsil eder… Kızıl rengini yüzeyinde yoğun olarak bulunan demir oksitten alan Mars, ezelden beri savaş tanrılarıyla ilişkilidir. Herhâlde insanlığın ortak belleğinde kendine yer bulan bu eşleştirmede, Mars’ın ateşi ve kanı çağrıştıran renginin de rolü vardır. Mars denince akla …

Devamını gör »

Üç Cisim Problemi Nedir?

uc cisim problemi nedir

Galaksimizdeki yıldızların çoğu ikili ya da üçlü sistemlerdir. Bizim gibi tek yıldızdan oluşan sistemler nispeten azdır. Gökyüzünde tek başınaymış gibi görünen çoğu yıldızın, teleskopla bakıldığında ikili ya da üçlü sistemlerden oluştuğu anlaşılır. Bu durum ufak bir dürbünle bile tespit edilebilir. Proxima Sistemi de aynı şekilde üç (belki de dört) yıldızdan oluşmaktadır. Hatta bazı astronomlar Güneş Sistemi’nin kendisinin de bir ikili …

Devamını gör »

Astronomi ve Mitoloji #4: Venüs

mitoloji-astronomi-venus

Güneş Sistemi’nin en sıcak gezegeni Venüs, mitolojilerde aşk ve güzellik tanrıçalarının sembolüdür. Venüs’ün yeryüzünden gözlemlenen hareketleri ise bu gezegenle ilgili mitolojik anlatıların temelini oluşturur. Venüs, kelimenin tam anlamıyla bir cehennem. Sıcaklığın yüzeyde 425 °C’yi bulduğu bu gezegende yaşamanın imkânı yok. Güneş’e yakınlık bakımından ikinci sırada olan Venüs’ün sıcaklık konusunda ilk sıraya yerleşmesinin nedeni ise sülfirik asit ve karbonmonoksit bulutlarıyla dolu …

Devamını gör »

Astronomi ve Mitoloji #3: Merkür

Adını Roma tanrısı Mercurius’tan alan Merkür, hızla ve iletişimle ilgilidir. Helen ve Roma mitolojilerinde Merkür’le ilişkili ilahların “tanrıların habercisi” olarak anılmasının temelinde de bu yatar. Merkür denince çoğu kişinin aklına ilk olarak hız gelir. Neden derseniz, Merkür’ün Güneş etrafındaki dönüşünü 88 günde tamamladığını size hatırlatırız. Yani bir Dünya yılı 365 gün altı saatken, bir Merkür yılı sadece 88 gün sürer. …

Devamını gör »

Astronomi ve Mitoloji #2: Ay

mitolojilerde ay

Güneş’ten farklı olarak mütemadiyen şekil değiştiren, hilalken dolunay olan, sonrasında küçülen, yok olan ve yeniden ortaya çıkan Ay, eski toplumların gözünde doğum, ölüm ve yeniden doğum döngüsünün simgesiydi. Dünya’nın yegâne uydusu Ay, insan yaşamının ayrılmaz bir parçası. Kız çocuklarına içinde “Ay” geçen isimler verilmesi, şiir başta olmak üzere edebiyat eserlerinde, şarkılarda Ay sembolizminin sıklıkla kullanılması, bu kurak toprak parçasının insanlar …

Devamını gör »

Astronomi ve Mitoloji #1: Güneş

Orta ölçekli bir yıldız olan Güneş, pek çok mitolojinin merkezinde yer aldı. Bazı kültürlerde tanrıça kimliği kazanmakla birlikte, çoğu toplumda eril bir güç olarak kabul edilen Güneş, her şeyi gören gözdü ve adalet ondan sorulurdu. Güneş bizim yıldızımız. O olmasaydı ne Dünya ve diğer gezegenler var olurdu ne de biz… Bu yazıda Güneş’in kütlesinden, ısısından ve yaşından bahsetmeyeceğiz. Konumuz orta …

Devamını gör »

Kuiper Kuşağı Uyduları

kuiper kusagi uydu

Gelecekte eğer insanlar uzayı fethetmeye koyulursa, en cazibedar noktalar Jüpiter ve Satürn uyduları. Örneğin Titan, bugün bile astronomik boyutlardaki çabaya ve maliyete değer görülerek kapsamlı keşif çalışmalarının hedefi hâline gelmiş durumda. Bu gezegenlerin etrafında dolanan uyduların pek çoğu buz kaplı olsa da, yüzey altında akla hayale sığmaz büyüklükte okyanuslar saklıyor olabilirler. Belki de gelecekte oradaki okyanuslar hareketli su altı şehirleriyle …

Devamını gör »

Bir Şeyler Evrenin Genişlemesini Baskılıyor!

gozlenebilir evren kapak

Bir devin gözünden bakıldığında, evrenimizdeki galaksiler sonsuz bir okyanusun yüzeyine köpük gibi yapışmış, mürekkepli boşlukların etrafında kümeler ve diziler halinde toplanmıştır. Bu ışıltılı ağın bir araya gelmesi çağlar sürmüş, milyarlarca yıl önce Büyük Patlama‘nın fırınından yeni çıkmış beyaz ve sıcak parçacıklardan oluşan eşit yayılımlı bir sisten yerçekiminin rehberliğinde yavaş yavaş birleşmiştir. Bu büyüme biz ölümlüler için ne kadar yavaş görünse …

Devamını gör »