bilimkurgu kulubu

Müzik dune

Tarih: 3 Mart 2019 | Yazar: Hamdi Güzeliş

0

Dune Oyunlarının Müziklerine Bir Bakış

Bilgisayarların olmadığı 60’lı yıllarda efsaneye dönüşmeye başlayan Dune’un hikayesi, elektronik çağda da bilgisayar oyunları alanında etkisini sürdürdü. Bilgisayarların, dolayısıyla bilgisayar oyunlarının henüz gelişmekte olduğu 1980-2000 yılları arasında Dune’u konu alan oyunlar sektörde büyük etki yarattı. Bu yazımızda ise söz konusu oyunların müziklerinden bahsedeceğiz.

Film sektöründe müziklerin ne kadar etkili olduğunu biliyoruz. Aynı şekilde, oyun sektöründe de müziklerin etkisi çok büyük, ancak bu detaya fazla değinilmez. Bilgisayar oyunları, teknolojik olarak müzik sektörünü geriden takip eder. Elektroniğin müzikte kullanımının geliştiği 1960-1990 yılları arasında ilk olarak FM Sentezleyicileri vardı. Sentezleme yolu ile yaratılan bu sesler doğal alternatiflerine benzeyecek şekilde sürekli geliştiriliyordu. İlginçtir ki müzik dünyasında zamanla gerçek müzik aletlerinin seslerine çok daha yakın sesler elde edildi. Buna rağmen FM sentezleyici kullanılan dönem büyüsünü her zaman korudu. Bu dönem müzik endüstrisinde daha çok 80’li yıllara denk geliyordu. Sonraları gerçek seslerden elde edilen örnekleme ile müzik sektörü daha doğal sesler kullanmaya yöneldi. Yine de sentezleme teknikleri hâlâ kullanılmaktadır.

Oyun sektöründe ise FM sentezleyiciler ile müzik yaratımı 80’li yılların ikinci yarısına denk gelir. Bilgisayarlarda kullanılan sentezleyiciler çok daha basit tipler olmak zorundaydı. Bu zorunluluk hem maliyet, hem de çipin kaplayacağı yer açısından gerekliydi. Bu durum FM çipinde kullanılan müzik aletlerinin kalitesini düşürüyor ve oyun yapımcısına büyük bir yük getiriyordu. Neyse ki o dönemin müzik yapımcıları çok iyi iş çıkarıyordu. PC’de o dönem kullanılan ve kalitesini gözardı edemeyeceğimiz FM çiplerinin Yamaha tarafaından geliştirildiğini de hatırlatmakta fayda var.

ilk Dune oyunu da böyle bir dönemde piyasaya sürüldü. 1991 tarihli bu ilk oyunun odağında Paul Atreides vardı. Müziklerin hikayeyi yaşatacak kadar etkili olduğu oyunda, müzikleri Stéphane Picq hazırlamıştı. Her şeyi  1,84 Mb yer kaplayan oyunun müzikleri ise sadece  173 Kb boyutundaydı. Bir oyunun birkaç MB’ı geçemediği dönemlerde, oyunların az yer kaplaması adeta bir zorunluluktu. Tabii müzikler, o zamanlar piyasaya hakim olan Adlib kartları ve Roland MT-32 gibi ses kartları için hazırlanıyordu.

Bu oyunun müziğinden yola çıkılarak hazırlanan “Dune: Spice Opera” aldı müzik albümünün de ilginç bir hikayesi var. Albüm 1992’de oyunun müziklerini yapan Stéphane Picq ve Philippe Ulrich tarafından hazırlandı. FM senztezleyici çip yerine ses örnekleme tekniğinin kullanıldığı albüm belli bir kesim tarafından halen beğenilenler listesindeki yerini koruyor. Bu albüm dijital bir çalışmanın daha organik bir şekle nasıl sokulabileceğinin ilginç bir örneğidir.

Aynı yıl Westwood Studios tarafından başka bir Dune oyununun hazırlıkları yapılıyordu. Westwood Studios’un oyunu, Virgin’in hazırladığı oyundan sonra çıktığı için Dune II adında piyasaya sürüldü. “İlk Gerçek Zamanlı Strateji Oyunu” (RTS-Real time Strategy) oyunu olarak efsaneler arasında yerini alan bu oyunun müzikleri de büyük ses getirdi. Müziklerin yapımcılığını o zamanlar daha 18 yaşında olan Frank Klepacki üstlendi ve bu başarısıyla Westwood Studios’un uzun süreli müzik yapımcıları arasında yerini aldı. Hazırladığı müzikler, FM Sentezleyiciden çıkan en kaliteli oyun müzikleri arasında gösterildi. Disk kapasitelerinin sınırlı olduğu o dönemde oyun 7,6 Mb’ken müzikler sadece 283 Kb ile sınırlıydı.

Dune 2000‘e gelecek olursak, 90’ların ikinci yarısında PC’lerin işlemci güçlerinin, grafik çözünürlüklerinin ve disk kapasitelerinin artması ile oyun sektörü de yeni bir çağa geçiş yaptı. Daha net görüntüsü olan oyunlar ve daha gerçekçi müzikler ile karşılaşır olduk. Müzikler artık ses örneklerinden oluşturulmuş gerçek hayattaki müziklere doğru dönüşmeye başladı.

Oyunun müziklerini, Dune 2’nin de müziklerini yapan Frank Klepacki hazırladı. Tema ve detaylarda Dune 2 ile büyük benzerlikler görüyoruz ki bunun oyuna olumlu katkıları olmuştu. CD’lerin yaygın olduğu o yıllarda (1998) bir oyunun kapasitesini 700 Mb ile sınırlamak mantıklıydı. Dune 2000 de 700 Mb’lık kapasitesi ve 47,5 Mb’lık müzikleriyle piyasaya sürüldü.

2001 yılında yayımlanan ve şu anda piyasadaki en son Dun oyunu olan “Emperor: Battle for Dune“, 3D motoru ile çok daha gelişmiş grafikler sunuyordu. Müziklerinde yine Frank Klepacki’nin yapımcısı olduğu oyunda, genel olarak Dune 2 ve Dune 2000 temasına sadık kalınsa da cömert bir şekilde yeni temalara da rastlıyorduk.

Müzik ve sample kalitesinin Dune 2000’e göre daha iyi bir noktada olduğunu söylemekte yarar var. Kapasite sorunları artık aşıldığı için, oyun DVD formatında 2,2 Gb büyüklüğünde piyasaya sürüldü. Müziklerin, önceki Dune oyunların müziklerine göre daha orkestral olduğunu söyleyebiliriz.

Etiketler: , , , , , , , , , , , , , , , ,


Yazar Hakkında

Makine Mühendisi. Dağların, newage müziğin ve bilimkurgunun uzun yıllardır tutkunu. "Turk Seti Team" üyesi.