bilimkurgu kulubu

Bilim & Teknoloji yapay zeka

Tarih: 18 Kasım 2019 | Yazar: Murat K. Beşiroğlu

0

Yapay Zeka #2: Yapay Zeka Yaratıcılık Gerektiren İşler Yapabilir mi?

Son yıllarda pazarlama amaçlarına yönelik olarak kullanmak üzere yapay zekâ ile yakından ilgilendim. Bu uğraş bilimkurguya olan ilgimi körükledi ve bilimkurgu öykü ve romanları yazmaya başladım. 2016 yılının Temmuz ayında androidlerin insanlarla eşit haklara sahip olma mücadelesini konu alan Ogox romanım yayımlandı. Bu yazıda da yapay zekanın yaratıcılık gerektiren alanlarda neler yapabildiğini ele alacağım. Yaratıcılık denince ilk akla gelen alanlardan olan reklam sektörü uygulamaları ile başlamak sanırım uygun olacak. İlk örnek, ilham verici posterler üreten InspiroBot. Denediğinizde göreceğiniz gibi uygulamaya ne resim ne de özlü söz öneriyorsunuz. Tüm işi kendi başına yapıyor. Algoritma sonuçlar üzerinde herhangi bir mantıksal, etik kontrol uygulamadığı için garip sonuçlarla karşılaşabilirsiniz.

İkinci örnek yine reklam sektöründe kullanılmak üzere üretilmiş bir sistemden. Birileri reklam sektörünü ünlülere isimlerini ve görüntülerini kullanmak üzere verilen ücretlerden kurtarmak istemiş galiba. Buradaki videoda da göreceğiniz üzere uygulama ünlülerin resimlerinden yararlanarak yeni sanal ünlü resimleri üretiyor. Üretilen resimler gayet gerçekçi, eğer algoritma tarafından üretildiğini bilmiyorsanız tanımadığınız gerçek ünlülerin resimleri ile karşı karşıya kaldığınızı düşünebilirsiniz.

Sıradaki örnek spritüel inciler saçarak güzel paralar kazanan new-age yazarları taklit eden bir uygulama. Anlamlıymış gibi görünen klişe ifadelerin anlamsızlığını vurgulayan hoş bir çalışma olmuş. Denemenizi tavsiye ederim. En üstteki “REIONIZE ELECTRONS” butonuna bastığınızda sizin için “ilham verici” new-age metinler üretiyor. Yaratıcılığın yansıma bulduğu en önemli alanlardan biri de müzik.

Deepbach isimli yapay zekâ uygulaması, bach bestelerini dinleyip kendince yeni bir Bach bestesi yapmış. Müzikten anlamam, dolayısıyla Bach müziğine benzeyip benzemediğini bilemiyorum, ama fena olmamış bence. Google tarafından geliştirilen Deep Dream isimli yapay zekâ çeşitli ressamların üsluplarını taklit ederek resimler yapıyor. Uygulamaya buradan ulaşabilirsiniz. Yine Microsoft geçtiğimiz dönemde metin bazlı tariflerden çizim yapabilen yapay zekalı bir program geliştirdiğini açıklamıştı.

Örnekleri çoğaltmak mümkün. Dünyanın dört bir yanında yapılan çalışmalarla yapay zekanın yaratıcı işlerde kullanımına yönelik çalışmalar yürütülüyor. Bu uygulamalar birer yaratıcılık örneği sayılabilir mi? Tartışmaya değer bir konu. Yukarıda örneklerine yer verdiğim çalışmalarda çeşitli yapay zekâ algoritmaları kullanılmakta birlikte, bu türden eserlerin yaratılabilmesini özünde 2014 yılında bulunan yeni bir yapay zekâ yöntemine borçluyuz. Generative Adversarial Networks (GAN) bir sıfır toplamlı oyun çerçevesinde birbiriyle yarışan iki sinir ağı sistemi tarafından uygulanan, bir yapay zekâ algoritmaları sınıfı. Ian Goodfellow ve arkadaşları tarafından ortaya konan bu teknik, birçok gerçekçi özelliğe sahip resimler yaratılmasına olanak sağlıyor. Sistem bir yapay sinir ağının aday resimleri üretmesi ve diğerinin üretilen resimleri değerlendirmesi üzerine çalışıyor.

Gerçek yaratıcılık ortaya özgün bir stil çıkarmak mıdır, yoksa o stili yeni bir bağlamda kullanmak mıdır? Bana olmayan bir stili yaratmak daha değerli geliyor.

Hazırlayan: Murat K. Beşiroğlu

Etiketler: , , , , , , , , , ,


Yazar Hakkında

1971 Trabzon doğumlu. 1994 yılında Gazi Üniversitesi Endüstri Mühendisliği bölümünden mezun oldu. Özel bir bankada 21 yıl uzman ve yönetici olarak çalıştı. 2016 yılında Ogox, 2018 yılında Aşk Algoritması romanları yayınlandı. Halen bilimkurgu öykü ve romanları yazmaya devam etmektedir.