bilimkurgu kulubu

Bilim & Teknoloji

Tarih: 17 Haziran 2020 | Yazar: Murat Yıldırım

0

Her 157 Günde Bir Tekrarlayan Kozmik Sinyal’in Sırrı Ne?

Gökbilimciler, her 157 günde bir tekrarlayan gizemli bir sinyalin peşinde. Şimdilik sinyallerin sırrı çözülebilmiş değil, ama anlama uğraşları devam ediyor. Space.com’daki habere göre, bir gökbilimci ekibi “hızlı radyo patlaması(FRB) olarak isimlendirilen türde yeni bir sinyal keşfetti. Uzaklardan gelen ve her 157 günde bir tekrarlayan gizemli sinyal, milisaniyelik dalga enerjisinin yanıp sönmesiyle oluşuyor. Royal Astronomical Society dergisinde yayımlanan bir makalede açıklandığı gibi, “FRB 121102” olarak adlandırılan sinyal, 90 günlük bir süre boyunca bize ulaşıyor ve daha sonra 67 günlük bir sessizliğe bürünüyor.

Gökbilimciler, 2007’den beri bu gizemli atımların kökenini anlamaya çalışıyor. Şimdiye kadar 100’den fazla benzeri FRB sinyali keşfedildi. Ancak bilim insanları, yakın bir geçmişte şimdiye kadar bilinen en güçlü FRB’yi kaydetti. Sinyal o kadar kuvvetliydi ki, başka bir galaksiden bile tespit edilebilirdi. Bu gözlemlenen ilk döngüsel FRB değildi. Ocak ayında Cornell Üniversitesi araştırmacıları, Dünya’dan yaklaşık yarım milyar ışık yılı uzakta yer alan ve 16 günlük döngüye sahip olan bir FRB kaynağı belirlediklerini açıkladı.

Şimdilik bu tekrarlayan atımlar için sahip olduğumuz en iyi açıklama, magnetarlar tarafından gönderiliyor olmaları. Magnetar, ışıma enerjisini sahip olduğu muazzam manyetik alanından sağlayan bir çeşit nötron yıldızıdır. Diğer bir teori ise, sinyallerin ikili sistemdeki ikinci bir yıldızın etrafında dönen bir nötron yıldızından kaynaklanabileceğini söylüyor. Manchester Üniversitesi’nde doktora sonrası araştırmacı ve yayımlanan makalenin ilk yazarı olan Kaustubh Rajwade yaptığı açıklamada, “Bu heyecan verici bir sonuç, çünkü patlama aktivitesindeki değişimleri gördüğümüze inandığımız iki sistemden biri,” dedi. Araştırmacıya göre, keşif presesyon hareketi yapan nötron yıldızları teorisine karşı bir kanıt oluşturabilir. Çünkü 157 günlük bir döngü 16 günlüğe göre çok daha uzun.

Görünüşe göre FRB’ler bir süre daha sır olarak kalacak. West Virginia Üniversitesi’nde araştırma dekanı ve çalışmanın ortak yazarı Duncan Lorimer, “Bu heyecan verici keşif, FRB’lerin kökeni hakkında ne kadar az şey bildiğimizi yüzümüze vuruyor,” diyor. “Bu periyodik sinyal kaynakları hakkında daha derin bilgilere ulaşmak ve kökenlerini açıklığa kavuşturmak için çok daha fazla sayıda FRB’yi daha uzun sure gözlememiz gerekecek,” diye de ekliyor.

Kaynak

Etiketler: , , , , , , ,


Yazar Hakkında

Bilim veTeknik dergisinde popüler bilim yazarlığı ve editörlük yapmışlığım var. Bilimkurgu Kulübü websitesinde yazı yazmaya ve çeviri yapmaya devam ediyorum. Amatör olarak yazdığım hikayelerim yine Bilimkurgu Kulübü websitesinde, Yerli Bilim Kurgu Yükseliyor e-dergiside, Kayıp Rıhtım aylık öykü seçkisi ve Lagari Fanzin'de yayımlandı. Elime geçen, hoşuma giden herşeyi okurum ama özellikle bilimkurgu, fantazi ve korku edebiyatına bayılırım. Eğitim hayatımda yolum Istanbul Atatürk Fen Lisesi, Boğaziçi Üniversitesi, University of Iowa ve University of Ottawa'dan geçti. Şu anda hayatımı ultrahızlı lazer laboratuvarlarında THz bandında foton toplayarak kazanıyorum.