bilimkurgu kulubu

Yazarlar Poul Anderson kapak

Tarih: 9 Eylül 2017 | Yazar: Hamdi Güzeliş

0

İlham Verici Bir Yazar: Poul Anderson

“Hiçbir problem bilmiyorum ki ne kadar karmaşık olursa olsun, doğru açıdan bakıldığında daha da karmaşıklaşmasın.”

Bilimkurgu edebiyatının ünlü yazarlarından Poul Anderson, bir İskandinav ailenin çocuğu olarak 1926 yılında Pensilvanya, Amerika Birleşik Devletleri’nde dünyaya geldi. 2. Dünya Savaşı’nın başlamasına kadar ailesiyle bir süre Danimarka’da yaşadı. Ancak savaşın başlamasıyla birlikte Anderson Ailesi Amerikaya dönüş yaptı. Anderson, Minnesota Üniversitesi’nin fizik bölümünden 1948 yılında mezun oldu. Bilimkurgunun “Altın Çağı” olarak bilinen 1930’lu ve 40’lı yılların sonuna yetişmişti. Eserlerinin çoğunu 1960’lı yıllar ile daha sonraki dönemde vermiş olmasına rağmen, üslup açısından New Wave grubu içinde yer almadı.

İskandinav dilleri ve edebiyatına hakimiyeti, aynı zamanda güçlü bilimsel altyapısı sayesinde çok uzun ve başarılı bir yazarlık kariyerine kavuştu. Öyle ki, 1978 yılında bir bilimkurgu yazarının alabileceği en prestijli ödüller arasında gösterilen SFWA Grand Master Award‘a layık görüldü ve 2000’de ise Science Fiction Hall of Fame‘da yerini aldı. Aynı zamanda, Amerikalı fantastik yazarlar listesinin de hep üst sıralarında kendine yer buldu. Kariyerine üç Nebula, beş de Hugo ödülü sığdırmayı başaran Anderson, bilimkurgunun yanı sıra unutulmaz birçok fantastik esere de imza attı.

Poul Anderson

Poul Anderson, eşi Karen Anderson ile birlikte.

Anderson’un ilk yazarlık yılları Minnesota’da geçti. Bu dönemde Minnesota Fantazi Yazarları Birliği’ne katıldı ve Clifford D. Simak, Gordon R. Dickson gibi yazarlarla birlikte çalıştı. Döneminin istikrarlı ve verimli bilimkurgu yazarları arasında gösterildi. Yazarın ilk eseri olan ve F.N. Waldrop ile birlikte kaleme aldığı “Tomorrow’s Children”, Mart 1947’de Astounding SF‘da yayımlandı. Bu ilgi çekici yazınsal girişten sonra, dergi kendisinden öykünün devamını da yazmasını istedi. Yine aynı yıl içinde yayımlanan “Chain of Logic” hikayesi de oldukça ilgi gördü. Hikaye o yılların paranoyası haline gelen Soğuk Savaş ve nükleer savaş sonrası bir Amerika portresi çiziyordu.

Yazar, Karen Kruse ile 1953’te evlendi ve çift San Francisco körfezindeki Orinda, Kaliforniya’ya taşındı. Poul ile Karen’in kızları Astrid 1954’de dünyaya geldi. İleride Astrid, tanınmış bilimkurgu yazarlarından biri olan Greg Bear ile evlenecekti. Poul uzun yıllar boyunca Berkeley’deki The Other Change of Hobbit kitabevinde birçok hikayesini okudu ve ölümünün ardından eşi, yazarın daktilosunu bu kitabevine bağışladı. Yazar hastanede birkaç ay geçirdikten sonra 31 Temmuz 2001’de kanserden öldü. Ölümü sonrasında, yazarın çalışmalarından oluşan birkaç hikaye kitabı daha okurla buluştu. Anderson, 1996’larda faaliyete giren Society for Creative Anachronism ve Swordsmen and Sorcerers Guild of America (SAGA) gibi platformların kurucu üyelerindendir. Ayrıca 1972 yılında, bir bilimkurgu yazarı için en prestijli mevkilerden biri olan Science Fiction and Fantasy Writers of America‘nın (SFWA) altıncı başkanlığını yapmıştır. Robert A. Heinlein, 1985 yılında yayımladığı The Cat Who Walks Through Walls romanını Anderson’a adadığını belirtmiştir.

poul anderson Robert Sheckley

Poul Anderson ve Robert Sheckley

Anderson çoğunlukla neşeli veya başarısız karakterleriyle bilinip sevildi. Bu karakterler ekseriyetle düşünceli, içe dönük ve iyi geliştirilmiş tiplemelerdi. Hikayelerinde sık sık, bilimkurgunun spekülatif yaklaşımı ile politik ve sosyal konuları ele aldı. Romanlarının çoğu, güçlü bilimsel altyapılarıyla dikkat çekti. Özellikle Dünya’ya hiç benzemeyen gezegen tasarımları, pek çok bilimkurgu yazarına ilham kaynağı oldu. Yazarın işlediği temalar çeşitlilik gösterse de, özellikle bazı temalar üzerine daha fazla yoğunlaştı. Toplum ve siyaset hakkındaki fikirlerini ise, eserlerine serpiştirdiği ayrıntılar aracığıyla aktarmayı yeğledi. İnsan özgürlüğü ile insanlığın uzaya açılması gerekliliği arasındaki ayrılmaz bağlantıya olan inancını her zaman korudu. Bu nedenle, uzay araştırmalarını “para israfı” olarak gören kesime şiddetle karşı çıktı.

Sovyetler’in dünya üzerinde tam egemenlik kurma ihtimalini dehşet verici bulsa da, Sovyetler’in karşısına güçlü ve totaliter bir Amerika koyma fikrinden hep uzak durdu. Liberteryen bakış açısının da etkisiyle olsa gerek, Anderson özgürlükçü iş adamlarına sıklıkla kahraman zırhı giydirmekten geri durmadı. Nicholas van Rijn karakteri bunun en belirgin örneklerinden biri olarak karşımıza çıkar. Ayrıca Anderson, bilimkurgu ya da fantastik hikayelerindeki çatışmalarda, her iki tarafın görüşlerini anlaşılabilir kılmak için büyük çaba gösterdi. Hatta düşmanın bile kendi şartlarında onurlandırılabilir olduğu görüşünü işlemekten imtina etmedi. Okuyucunun duygu ve düşüncelerine kolay erişebilen yazar, edebi maharetinin bir sonucu olarak yenilgileri de onurlandırmaktan kaçınmadı. Bunun en tipik örneği ise The Winter of the World‘tür.

poul and herbert

Poul Anderson, Frank Herbert ile

Anderson eserlerinde sık sık, büyünün de eklenmesiyle oluşan alternatif geçmiş zaman dünyaları yarattı. Bu dünyaları çoğunlukla soğuk ve aşırı uygar dünyalar şeklinde tasvir etti. Pek çok eserinde, küçümsenen ilkellerin üstünlük sağladığını görürüz. Öte yandan The Shield of Time, Anderson’un yazı dilinde sıkça görülen bir trajik çatışma örneğidir. Bir şövalye, kendi toplumu ve yaşadığı çağ ölçüsünde elinden gelenin en iyisini yapmaya çalışır ancak eylemleri korkunç bir Yirminci Yüzyıl’ı beraberinde getirecektir.

Yazarın ne yazık ki dilimize çok az sayıda eseri çevrilmiştir ve bunların da büyük bölümü hikaye derlemelerinde yer alır.

  1. Dünyamızı Kim Yok Etti – Başkan Yayınları) (1984)
  2. İki Dünya Savaşıyor – Metis Yayınları (1995)
  3. Uzaya Haçlı Seferleri – İthaki Yayınları (1999)

  1. Kıyametten Sonra, Aydınlık – Broy Yayınları (1998)
  2. Gizli Göz, Mars Tacı Mücevherleri – Karizma Yayınları (1999)
  3. Mikromega, Geri Kalmışlık – Us Yayıncılık (2000)
  4. Güneş Sistemi Öyküleri, Midyeci Bull – Maya Yayınları (1983)

Etiketler: , , , , , , , , , , , ,


Yazar Hakkında

Makine Mühendisi. Dağların, newage müziğin ve bilimkurgunun uzun yıllardır tutkunu. "Turk Seti Team" üyesi.