bilimkurgu kulubu

Genel

Tarih: 14 Temmuz 2016 | Yazar: Canberk İleri

0

J. G. Ballard’ın Etkisindeki Müzisyenler ve Müzik Grupları

1930 Şanghay doğumlu James Graham Ballard, teknolojik gelişmelerin değil; psikoloji, politika ve toplum bilimin önce çıktığı yeni dalga bilimkurgu’nun en önemli temsilcisidir. Cambridge’de psikiyatri eğitimi görür ve yazarlık kariyerine kısa öykülerle başlar. İlk öyküsü Prima Belladona 1956’da Science Fantasy dergisinde ve ilk romanı The Drowned World 1962’de yayınlanır.

En çok Güneş İmparatorluğu ve Çarpışma romanları ile tanınır. 1984’te yayımlanan yarı-otobiyografik romanı Güneş İmparatorluğu’nda savaş deneyimlerini kurgulamıştır ve eser 1987’de Steven Spielberg tarafından sinemaya aktarılmıştır. Çarpışma’da ise cinsel arzular ve hayatın vazgeçilmez ögeleri haline gelen arabaları aynı noktada buluşturur. Eser 1996’da başka bir önemli yönetmen olan David Cronenberg tarafından beyaz perdeye uyarlanmış, Cannes Film Festivali’nde jüri özel ödülünü kazanmıştır.

Eleştirmen Susan Sontag tarafından “çağdaş edebiyatın en önemli ve parlak kalemlerinden biri” sözleriyle tanımlanmıştır. Ayrıca Anthony Burgess tarafından en yaratıcı yazarlar arasında gösterilmiş, Burgess’in hazırladığı “1939-1984 arasında İngilizce yayımlanan en iyi 99 eser” listesinde Sınırsız Rüyalar Diyarı adlı eseri ile yer almıştır. Müzik dünyasını geniş çaplı etkileyen Ballard, İngiliz diline kendini tanımlayan bir sıfat kazandırmıştır; Ballardian sözcüğü “J. G. Ballard’ın roman ve kısa öykülerini andıran, özellikle distopik modernite, iç karartıcı insan yapımı manzaralar ve teknolojik, sosyal ya da çevresel değişimlerin yol açtığı psikolojik sorunlarla ilgilenen” anlamına gelir.

j-g-ballard

Ballard yalnızca müzik dünyasını etkilemekle kalmamış, mimariden mühendisliğe; plastik sanatlardan bağımsız yönetmenlere kadar birçok sanat dalına ve sanatçıya, fikirleri ve eserleri ile tesir etmiştir. Etkisinin en yoğun ve geniş olduğu müzik alanında ancak H. P. Lovecraft ve William S. Burroughs ile kıyaslanabilir. Fakat onların tesirinin enginliği Ballard’ınki kadar değildir. Diğer bilimkurgu yazarlarının aksine çocukluğunda hiç bilimkurgu okumadığını söylediği gibi tüm bunlara rağmen müziğe de ilgili değildir. Hatta bir keresinde, insanların bir şeyler yaparken müzik dinlemek ve iki işi bir arada yapmak istemesine anlam veremediğini söyler. İlginç şekilde, birçok işi bir arada yapmaya çalışıp hiçbir işe tam anlamıyla odaklanamamak günümüzün problemidir.

Buggles, David Bowie, Madonna, Suede, Brian Eno, Daft Punk, Yes, John Foxx, Joy Division, Depeche Mode, Radiohead ve Thom Yorke Amerika’dan Arap Yarımadası’na; Avrupa’dan Japonya’ya kadar geniş bir çoğrafyayı etkileyen Ballard’ın etkisinde kalan en popüler ve kayda değer sanatçılardan bazılarıdır. Müzik türlerinin çeşitliliği bile sizi düşündürmek için yeterli olur sanıyorum: Art rock, progressive rock, space rock, synthpop, new wave,indie rock, ambient, post-punk, electronic, grindcore, psychedelic rock, thrash metal, alternative rock, pop, glam rock, hard rock, punk rock, hip hop, metalcore, industrial rock, avant-garde rock, cyberpunk, dubstep, gothic rock, krautrock, horror punk, experimental rock, post-hardcore…

Ballard’ın en büyük hayranı kuşkusuz John Foxx. Solo kariyeri haricinde Ultravox grubu, Louis Gordon ve Gary Numan ile olan çalışmalarında da bu etki görülür. Metamatic albümü ve My Sex, Burning Car, Crash Course, Underpass, No One Driving parçaları önemli örneklerdendir. En meşhurlarından biri Madonna’nın Drowned World’ü diyebiliriz; bu parçanın bulunduğu albüm Grammy Ödülü kazanmıştır. Gary Numan da özellikle Sacrife albümünde Ballard’ın çalışmalarının etkisindedir. Diğer önemli hayran Trevor Horn, Buggles ve Art of Noise gruplarının kurucusu; Yes, David Bowie, Genesis ve Paul McCartney gibi isimlerin prodüktörüdür. Ballard etkisi özellikle Buggles grubunda görülür. MTV’de yayınlanan ilk video klipli parça olan Video Killed The Radio Star, The Sound-Sweep öyküsünün etkisiyle yazılmıştır. Aynı şekilde Vermillion Sands isimli parçaları da aynı isimli öykü kitabından gelir. Living in the Plastic Age ve I am a Camera parçalarında da bu etki görülür.

albums

Kimi müzik grupları isimlerini Ballard’ın eserlerinden alırken, kimileri albümlerine ve şarkılarına bu isimleri vermiştir. Bazıları şarkı sözlerini kitaplardan alırken kimi sanatçı da sadece fikri olarak etkilenmiştir ondan. David Bowie’nin Low albümünde Çarpışma ve Beton Ada eserlerinin tesiri fark edilir. Bowie’nin Diamond Dogs albümü ve High Rise benzer konulardan bahseder; bu da Ballard’la kafalarının aynı çalıştığının bir göstergesidir. Radiohead’in ise OK Computer albümünde Ballard’ın fikri mirası seçilir; albümdeki Airbag ve Lucky parçalarının sözleri Çarpışma romanından gelir. Nine Inch Nails’in Year Zero albümünde açıkça görülür The Drowned World’ün etkisi. Hawkwind’in PXR5 albümünde High Rise haricinde Asimov ve Zelazny için yazılan parçalar vardır. The Comsat Angels isimli post-punk grubu ismini bir Ballard öyküsünden alır. Empire of the Sun isimli grup ise aynı isimli romandan edinmiştir ismini. İsmini Vahşet Sergisi’nden alan İngiliz grindcore grubu The Atrocity Exhibit de farklı bir örnek. James Graham, başta Çarpışma, Vahşet Sergisi, Al Kumsallar, Gökdelen, Yakın Geleceğin Mitosları, Beton Ada ve Öteki Dünya olmak üzere daha birçok romanı ve öyküsüyle onlarca sanatçıya ilham kaynağı olmuş ve olmaya devam ediyor.

J. G. Ballard etkisinde şekillenen albümleri ve parçaları bir araya toplamaya çalıştım, ortaya şöyle bir liste çıktı:

SlayerThe Atrocity Exhibition… Exhibit A (albüm)
SlayerThe Atrocity Exhibition
SlayerIconoclasm
Brian EnoAmbient 1: Music For Airports (albüm)
Joy DivisionThe Atrocity Exhibition
HawkwindHigh Rise
LadytronHigh Rise
Gary NumanSacrifice (albüm)
Gary NumanDown In The Park
Gary NumanCrash
Gary NumanLove and Napalm
Gary NumanA Question of Faith
Nine Inch NailsThe Beginning of The End
RadioheadAirbag
RadioheadLucky
Thom YorkeAnalyse
Sonic YouthIn The Kingdom #19
Black Box RecorderThe English Motorway System
Mao MortaPesadelo em Peluche (albüm)
BotchWe are the Romans (albüm)
SamhainKiss of Steel
BlurHe Thought of Car
John FoxxMetamatic (albüm)
John Foxx & Louis GordonMy Sex
John FoxxUnderpass
John FoxxCrash Course
John FoxxBurning Car
John FoxxNo One Driving
BurialArchangel
Cabaret VoltaireAutomotivation
BugglesAge of Plastic (albüm)
BugglesAdventures in Modern Recording (albüm)
BugglesVideo Killed the Radio Star
BugglesLiving in the Plastic Age
BugglesVermillion Sands
BugglesI am a Camera
YesInto the Lens (I am a Camera’nın bir başka versiyonu)
KlaxonsMyths of the Near Future (albüm)
KlaxonsGolden Skans
Tubeway ArmyCars
Depeche ModeBehind the Wheel
SuedeThe Asphalt World
Manic Street PreachersMausoleum
Clock DVAPool of Shades
David BowieLow (albüm)
David BowieAlways Crashing in the Same Car
YachtTerminal Beach
Anarchist Republic of BzzzNeural Highways
Volcano SunsThe Bright Orange Years (albüm)
Vermillion SandsThe Cloud-Sculptors of Coral D
The NormalWarm Leatherette
MadonnaDrowned World
The Sound of Animals FightingThe Heraldic Beak of the Manufacturer's Medallion
The ChurchChrome Injury
The CreaturesMiss The Girl
Eat Lights Become LightsTest Drive
Empire of the SunWalking on a Dream
In Trance 95The Lesser Water Snake
Kode 9 & The SpaceapeSine
Comsat AngelsI Come From The Sun
New OrderThe Him
The Human LeagueOverkill Disaster Crash (v.1)
The Sisters of MercyBody Electric
The UnitsHigh Pressure Days
TuxedomoonThe Cage
James PlaceHigh Rise
Future Sound of LondonDead Cities (albüm)
Siouxsie and the BansheesA Kiss in the Dreamhouse (albüm)

Etiketler: , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,


Yazar Hakkında

İstanbul doğumlu. Bilgisayar mühendisi olmaya çalışıyor. Çoğunlukla progressive rock ve jazz-fusion dinliyor. Bilimkurgunun en çok “New Wave” akımını seviyor. En sevdiği bilimkurgu yazarları Ballard, Lem, Bester ve Le Guin. Ayrıca Latin Amerika Edebiyatı ve onunla özdeşleşmiş Büyülü Gerçekçilik akımına ilgi duyuyor. Latin Amerika’dan da en çok Borges okumaktan zevk alıyor.



Facebook Yorumları

Yorum